Podcast
Argos Actueel
Hosted by NPO Radio 1 / HUMAN / VPRO · EN
Ben je op zoek naar mooi verteld, grondig en genuanceerd journalistiek speurwerk? Luister dan naar Argos, het tweewekelijkse onderzoeksprogramma van Human en de VPRO. Daarin onthullen we wat de beleidsmakers verborgen willen houden, leggen we maatschappelijke misstanden bloot en vertellen we je urgente, spannende verhalen.
16episodes
Episodes
Newest firstAll episodes
Fictieve facturen voor hulp aan statushouders & Wanneer ga je als journalist undercover?
2w ago00:50:34Tap to summarize(00:00) Fictieve facturen voor hulp aan statushouders Het plan leek zo mooi. De gemeente Amsterdam ging asielzoekers met een verblijfsvergunning helpen om aan een baan te komen. Statushouders zouden bij een aantal geselecteerde bedrijven werkervaring opdoen, de taal beter onder de knie krijgen en een mbo-diploma halen. Maar het zogeheten ‘derde leerwegproject’ kwam voortijdig en abrupt ten einde. Argos ontdekte waarom. (36:40) Wanneer ga je als journalist undercover? In de ‘onderzoeksjournalistieke etalage’ gaan we in gesprek met collega-onderzoeksjournalisten over spraakmakend en onthullend werk en hoe dat tot stand kwam. Dit keer schuift Marieke Rotman (Investico) aan. Presentatie: Liesbeth Staats Research reportage: Eric Arends Research live-gesprek: Reinier Tromp
Transcribe →Hoe vervuilend is Defensie? & Dronepaniek in Europa
4w ago00:50:35Tap to summarize(00:00) Hoe vervuilend is Defensie? Defensie hoort wereldwijd bij de grootste uitstoters van broeikasgassen. Door de oplopende geopolitieke spanningen en investeringen in defensie zal die uitstoot alleen maar toenemen. Toch beloven de NAVO en ook de Nederlandse krijgsmacht hun uitstoot drastisch te verlagen. Met schonere brandstoffen en zuinigere technologie, zonder dat dat ten koste mag gaan van de slagkracht. Maar kan dat wel – een krijgsmacht die duurzaam is én klaar voor oorlog? En kan Defensie de beloftes nakomen? (35:08) Dronepaniek in EuropaIn het najaar van 2025 stond het nieuws er vol van: drones die rondvlogen bij kritieke Europese infrastructuur. Luchthavens werden tijdelijk gesloten, publieke onrust nam toe en al snel wezen politici, bestuurders en media richting Rusland als afzender. Maar klopte dat wel? Factchecker Rien Emmery (VRT) en onderzoeksjournalist Tjebbe Venema (Medialogica) doken in de berichtgeving en ontdekten dat de werkelijkheid minder eenduidig was dan het leek. Presentatie: Eric Arends Research reportage Defensie: Pepijn Keppel Research livegesprek drones: Hansje van de Beek
Transcribe →In de greep van de mantelzorger & Klopt het dominante verhaal over de Groningse bevingen wel?
Apr 2500:50:43Tap to summarize(00:00) In de greep van de mantelzorger Wat als je moeder, oma of eenzame buurvrouw langzaam onder controle komt van een familielid of een mantelzorger, die haar inpalmt, het testament aanpast, haar onterecht dement laat verklaren en het huis te koop zet? Argos onderzoekt een opmerkelijke zaak in Zoetermeer, waar een groep huisartsen en wijkverplegers de noodklok luidt. (37:13) Klopt het dominante verhaal over de Groningse bevingen wel? Voor de Correspondent beet journalist Jesse Frederik zich vast in het Groningse gasdossier en schreef een stuk dat lijnrecht ingaat tegen het verhaal dat we al jaren lezen en zien over de Groningers. Hij constateert dat er niet te weinig compensatie voor de bevingen is uitgekeerd, maar veel te veel. Research reportage: Jan van Lieshout Research live-item: Milan Doornekamp Presentatie: Liesbeth Staats
Transcribe →Georganiseerde misdaad in Zuid-Limburg & zorgen om strafbaarstelling illegaliteit
Apr 1100:50:18Tap to summarize(00:00) Georganiseerde misdaad in Zuid-Limburg Op de ‘Onderwereldkaart’ van RTL-journalist Koen Voskuil kleurde Zuid-Limburg vorige maand alarmerend rood. Een van de belangrijke redenen: de grens is altijd dichtbij. Criminelen rijden net zo makkelijk België of Duitsland in om uit handen van de politie te blijven. Voskuil en misdaadjournalist Bas Dingemanse van De Limburger lichten dit verder toe. Ook de Limburgse politiecommissaris Michel Öz schuift aan om te vertellen over een nieuwe samenwerking tussen de politiediensten van de drie landen. Kan zijn initiatief de kloof dichten? (36:00) Zorgen om strafbaarstelling illegaliteit De Eerste Kamer stemt binnenkort over de Asielnoodmaatregelenwet, die het strafbaar maakt om zonder geldige verblijfspapieren in Nederland te zijn. Dat kan grote gevolgen hebben voor mensen zonder verblijfsvergunning. Uit onverwachte hoek klinkt stevige kritiek: de politie zelf waarschuwt dat deze wet juist tot méér criminaliteit kan leiden en ook burgemeesters van grote steden uitten hun zorgen. De zorgen worden onder andere ook gedeeld door het Landelijk Coördinatiecentrum Mensenhandel. Directeur Anne Kuik legt uit wat het probleem is. Presentatie: Liesbeth Staats Research georganiseerde misdaad: Katinka van de Wall Research strafbaarstelling illegaliteit: Nina van Raay & Milan Doornekamp
Transcribe →Bijstandsbende & Big tech in de cockpit
Mar 2800:51:35Tap to summarize(00:00) Bijstandsbende Volgens financieel adviseur Peter Kamp gaat er iets fundamenteel mis in de uitvoering van de bijstand: gemeenten verdelen de uitkeringen verkeerd. Dat zorgt voor ongelijkheid en andere financiële problemen bij de meest kwetsbare mensen. Kamp stond tientallen mensen bij die vastlopen in de bijstand, tot aan de rechter. Argos volgt hem in zijn strijd, dwars door een wirwar van wetten en regels, en rekende na: heeft hij gelijk? En zo ja: waarom heeft het ministerie niet naar hem geluisterd toen hij aan de bel trok? (29:48) Big tech in de cockpit Terwijl Europa werkt aan militaire onafhankelijkheid, kiest de Nederlandse luchtmacht opnieuw voor Amerikaanse defensietechnologie. Nederland wil namelijk mee gaan bouwen aan een nieuw onbemenst en AI gestuurd gevechtsvliegtuig: de Collabarative Combat Aircraft (CCA). Voormalig staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman tekende hier in oktober vorig jaar een intentieverklaring voor. Laurens Dassen (Volt) en Michelle Jagtenberg (D66) stelden Kamervragen over deze nieuwe politieke samenwerking en schuiven aan om daarover te vertellen. Presentatie: Eric Arends Research bijstandsbende: Reinier Tromp Research Big tech in de cockpit: Saskia Adriaens en Pamela Kalkman
Transcribe →Russische beïnvloeding in campagnetijd & ICT-organisatie van justitie gehackt
Mar 1400:51:19Tap to summarizeRussische beïnvloeding in campagnetijd & ICT-organisatie van justitie gehackt (00:00) Russische beïnvloeding in campagnetijd Het is dit voorjaar 10 jaar geleden dat Nederland ’nee’ stemde tijdens een referendum over een associatieverdrag met Oekraïne. Al langer is bekend dat Russische trollen tijdens de campagne het debat probeerden te sturen. Nu blijkt dat deze beïnvloeding nog groter was dan gedacht. Wat is er gebeurd? En met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur dient de vraag zich aan: wat kunnen we leren van toen? (39:30) ICT-organisatie van justitie gehackt De Justitiële ICT Organisatie blijkt het afgelopen jaar niet één, maar twee keer te zijn gehackt. Indringers hadden hierdoor de mogelijkheid om door te dringen tot verschillende overheidsorganisaties. Dat blijkt uit onderzoek van Argos. Interne adviezen om de systemen offline te halen werden niet opgevolgd. Eén van de redenen: het was onduidelijk of de enkelbanden van gedetineerden dan nog zouden werken. Presentatie: Liesbeth Staats Research reportage Rusland: Laurens Groeneveld Research livegesprek hack JIO: Saar Slegers
Transcribe →Gesjoemel in de wetenschap, hack bij DJI en bedelaars in Nederland
Feb 2800:46:18Tap to summarize(00:00) Gesjoemel in de wetenschap De druk op wetenschappers om zo veel mogelijk opzienbarende onderzoeken te publiceren, is groot. Hoe meer publicaties, des te hoger het aanzien en des te glansrijker de carrièrekansen. Die internationale competitie is inmiddels zo hard, dat er een complete sjoemelindustrie is ontstaan. En die dijt met de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) steeds verder uit. Welke wetenschappelijke publicaties zijn nog te vertrouwen? En waarom stonden er onder een artikel van een gerenommeerde Amsterdamse professor allerlei niet-bestaande referenties? (36:52) Hack bij Dienst Justitiële Inrichtingen Op vrijdag 27 februari bracht Argos dat de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is gehackt. Vijf maanden lang zouden digitale indringers toegang hebben gehad tot de systemen van de organisatie. En die toegang hebben ze waarschijnlijk nog steeds. Een update. (38:44) Wie zijn de bedelaars in de winkelstraat? Over de levens van bedelaars op Nederlandse en Belgische straathoeken is opvallend weinig bekend. Tenminste: tot nu toe. In het recent verschenen boek ‘Zichtbaar Onzichtbaar’ bundelen drie wetenschappers vier jaar onderzoek. Co-auteur Jan de Vries van het Nederlandse Straat Consulaat vertelt over nieuwe cijfers en onterechte criminalisering. Bovendien heeft hij een mogelijke oplossing voor steden die bedelen willen toestaan, maar al te vervelende handophouders tóch willen kunnen straffen: een verbod op ‘hinderlijk’ bedelen. Presentatie: Eric Arends Research reportage wetenschap: Eric Arends Nieuws DJI: Saar Slegers Research livegesprek bedelaars: Jochem van Staalduine
Transcribe →Big tech en gas - hoe komen we los van Amerika?
Feb 1400:50:39Tap to summarize(00.00) Kunnen we wel zonder Amerikaanse big tech? Onze overheid en bedrijven zijn sterk afhankelijk van Amerikaanse techbedrijven. Nu Amerika steeds vaker een onbetrouwbare bondgenoot blijkt , maken experts en politici zich zorgen. Kunnen we wel zonder Amerikaanse big tech? Kan Trump de stekker uit digitaal Nederland trekken? En kunnen we voorkomen dat commerciële partijen Nederland als een wingewest gebruiken voor energieslurpende datacenters? Dat bespreken we met een tafel vol onderzoeksjournalisten: Carola Houtekamer (NRC), techjournalist Joost Schellevis (NOS), datajournalist Ada Homolová (Follow te Money) en Argos’ eigen specialist digitale veiligheid Saar Slegers. Marietje Schaake schreef er een boek over en is gealarmeerd maar strijdvaardig - zij is cyberexpert aan Stanford University en voormalig Europarlementariër. (36.45) Steeds afhankelijker van Amerikaanse energie Trump zit pas een paar maanden in het Witte Huis als hij Europa met een probleem opzadelt: er is een enorm handelstekort en dat zint hem niet. Om hem tevreden te stellen sluit de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, een megadeal: Tijdens Trumps termijn koopt Europa voor 650 miljard euro aan energie van Amerika. Het lijkt win-win, want de afhankelijkheid van Russisch gas was Europa een doorn in het oog. Maar een klein jaar later voelt die deal ineens een stuk minder comfortabel. Hebben we de ene gevaarlijke afhankelijkheid ingeruild voor de ander? Pepijn Keppel doet voor Argos onderzoek naar de fossiele lobby. Met hem bespreken we hoe we in deze positie terecht zijn gekomen en belangrijker: of we nog van deze Amerikaanse afhankelijkheid af kunnen. Presentatie: Liesbeth Staats Research big tech: Saar Slegers Research gas: Pepijn Keppel
Transcribe →Wat is de prijs van een boom & Wet open overheid levert de samenleving miljarden op
Jan 3100:51:27Tap to summarize(00:00) Wat is de prijs van een boom? In Amsterdam-Oost proberen buurtbewoners bij de rechter de kap van zes bomen tegen te houden. Om kans te maken, moeten ze aantonen wat die bomen waard zijn. Maar hoe doe je dat? Bomen houden water vast, filteren fijnstof en slaan CO₂ op. Maar kun je zulke voordelen ook in geld uitdrukken? Overheden experimenteren steeds vaker met het beprijzen van natuur, zodat bomen kunnen meetellen in beleid. Argos onderzoekt of het beprijzen van natuur helpt om bomen te beschermen – of juist nieuwe risico’s creëert. (35:52) Wet open overheid levert de samenleving miljarden op Politiek Den Haag ziet de Wet open overheid (Woo) vaak als een lastige kostenpost die ambtenaren overbelast. Onterecht, blijkt uit nieuw onderzoek van de Open State Foundation. Transparantie kost geen geld, maar levert de samenleving jaarlijks naar schatting 4,4 miljard euro op. Volgens de onderzoekers voorkomt een open overheid kostbare beleidsfouten. Toch blijft de praktijk weerbarstig: burgers wachten lang op informatie en het kabinet wil de inzage in interne stukken zelfs verder beperken. Waarom negeert de politiek de winst van transparantie? We bespreken dit met Bas van Beek, Woo-specialist bij Follow the Money. Presentatie: Eric Arends Research reportage: Pepijn Keppel Research studiogesprek: Leon Zantinge
Transcribe →Thuiswerksoftware van overheid zo lek als een mandje & De F-35: bescherming of afhankelijkheid?
Jan 1700:50:24Tap to summarize(00:00) Thuiswerksoftware van overheid zo lek als een mandje. Citrix, de thuiswerksoftware van duizenden medewerkers binnen ministeries, gemeenten en andere overheden, heeft geen beste reputatie: volgens cybersecurityexperts is het zo lek als een mandje. Zij keken er dus ook niet van op toen het Openbaar Ministerie afgelopen zomer via juist dat programma werd gehackt. Wekenlang ging het OM offline en het kampte nog maandenlang met ernstige ICT-problemen. Waar de software handig is voor medewerkers, is die ook ideaal voor hackers. Want wie eenmaal binnen is, kan bij alle vertrouwelijke informatie en kan bovendien gaan rommelen in de systemen. Waarom wordt deze software nog gebruikt? En heeft de Nederlandse overheid haar digitale beveiliging überhaupt wel op orde? (38:54) De F-35: bescherming of afhankelijkheid? Amerika is al decennialang onze grootste militaire bondgenoot. Een belangrijk symbool voor dat bondgenootschap is de Joint Strike Fighter, nu beter bekend als de F-35, het geavanceerde Amerikaanse gevechtsvliegtuig waar Nederland er inmiddels 46 van heeft. Maar sinds de herverkiezing van Donald Trump en zijn harde taal richting Europa zijn er scheuren ontstaan in de vriendschap. Sinds de recente Amerikaanse inval in Venezuela rijzen ook de reële zorgen over een inval in Groenland, Europees grondgebied. De vraag is dan ook: Was de aankoop van de F-35 wel zo’n goed idee? Wat gebeurt er als de Amerikanen op een dag niet meer aan onze kant staan - kunnen we onze straaljagers dan nog wel gebruiken? Die vragen komen aan bod in de driedelige serie F-35: Onder Trumps vleugels, die Argos voor NPO Start maakte. Regisseur Saskia Adriaens komt erover vertellen. Presentatie: Liesbeth Staats Research thuiswerksoftware: Saar Slegers Research studiogesprek: Saskia Adriaens en Maarten van den Heuvel
Transcribe →