
Hosted by BBC Radio Cymru · CY
Beti George yn holi rhai o bobl mwyaf diddorol Cymru. Beti George interviews some of Wales' most interesting people

Etholwyd Ann Davies yn AS Caerfyrddin yn 2024. Cafodd ei geni a’i magu yn Sir Gâr, ac mae Ann wedi gwasanaethu fel Cynghorydd Sir dros Landdarog ers 2017, ac fel Aelod Cabinet dros Faterion Gwledig, Cydlyniant Cymunedol a Pholisi Cynllunio ers 2021.Yn gyn-ddarlithydd mewn addysg blynyddoedd cynnar ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ac yn gyn-athrawes gerdd peripatetig, mae Ann yn gydberchennog meithrinfa leol i blant ac mae wedi ffermio yn ardal Llanarthne ers 1992. Fe benderfynodd Ann fynd yn AS wedi blynyddoedd o ymgyrchu yn lleol, yn gwasanaethu fel cadeirydd sirol i undeb ffermio, a bu'n llais amlwg yn yr ymgyrch yn erbyn peilonau ar hyd Dyffryn Tywi yn Sir Gaerfyrddin.

Beti George sydd yn holi Iwan Teifion Davies, arweinydd cerddorol a phianydd o Gymru sy’n ffigwr amlwg ym myd cerddoriaeth glasurol a’r opera yng Nghymru a thu hwnt.Fe ddaw yn wreiddiol o Landudoch a fe oedd y cyntaf yn ei deulu i fynd i'r Brifysgol. Fe aeth i Goleg Emmanuel yng Nghaergrawnt i astudio gradd mewn Llenyddiaeth Saesneg. Mae bellach yn Gyfarwyddwr Cerddoriaeth Prifysgol Aberystwyth ers 2021, ac mae’n arwain cerddorfa Philomusica of Aberystwyth. Mae hefyd yn Gyfarwyddwr Artistig Musicfest Aberystwyth ers 2023 ac yn Bennaeth Cerdd ar Ŵyl Ryngwladol Buxton yn Swydd Derby.

Owain Richards Pennaeth yr Heddlu yn Gibraltar yw gwestai Beti George, ac mae'n cael ei alw yn " Geidwad y Graig".Fe gafodd ei fagu ar fferm Cae’r Defaid ger Trimsaran yng Nghwm Gwendraeth, ac roedd o wrth ei fodd gyda rhaglenni am yr heddlu fel 'The Bill' ac fe benderfynodd yn fachgen ifanc mai plismon oedd ef am fod wedi tyfu fyny. Fe ddechreuodd ei yrfa yn Aberystwyth, aeth ymlaen i'r "Met" yn Llundain ac fe gafodd ei ddyrchafu i fod yn Commander. Roedd Owain wedi ei leoli yn Wandsworth borough, yn Tooting fel Arolygydd Ditectif. Bu'n gweithio wedyn yn Barnet, a Kingston Upon Thames fel Prif Arolygydd yna dyrchafiad arall i fod yn Arolygydd Prif Dditectif, ble roedd o’n delio gyda throseddau yn erbyn plant. Roedd hyn yn anodd iawn, a fynta’u yn dad ei hun, roedd darllen a delio gyda rhai o’r achosion difrifol hynny yn erchyll, ond roedd hi’n rhan o’r swydd ac roedd rhaid dysgu sut i ddygymod ar sefyllfaoedd oedd yn codi yn y gweithle. Yn ystod y cyfnod yma hefyd, roedd ail strwythuro mawr yn digwydd ar draws Heddlu’r Met, a daeth Owain yn Prif Uwch-arolygydd yn San Steffan. Roedd hyn yn anhygoel wrth edrych yn ôl. Roedd Llundain mor iconic, ac roedd dros 2 fil o staff yn gweithio oddi dano ar yr amser. Roedd yn gyfrifoldeb mawr! Cafodd dau heddwas ei hanafu yn ddifrifol yn y cyfnod yma, ac mae Owain yn cofio mynd i’w gweld yn yr ysbyty. Ond llynedd fe benderfynodd symud gyda'i wraig a'i blant i rywle mwy gwledig, ac fe wnaeth gais am swydd Comisiynydd yr Heddlu yn Gibralter, a'i gael.Mae'n rhannu hanesion ei fywyd ac yn dewis 4 can yn cynnwys 'Wonder Child' gan Mary Black, gan iddo ef a'i wraig fynd trwy driniaeth IVF.

Beti George sydd yn sgwrsio gyda Heledd Williams o Drefdraeth, Sir Benfro. Mae Heledd yn un o Ferched y Môr a groesodd Fôr yr Iwerydd taith o 3,000 o filltiroedd mewn 50 diwrnod, 14 awr a 43 munud fel rhan o World’s Toughest Row. Fe ddechreuodd Merched y Môr - y criw benywaidd cyntaf o Gymru i gymryd rhan yn y ras - rwyfo o San Sebastián de La Gomera, ger Tenerife, ar 14 Rhagfyr 2025. Er gwaethaf wynebu tonnau 20 troedfedd, gorflinder a salwch y môr, fe lwyddodd y tîm a'r cwch rhwyfo, o'r enw 'Cariad', groesi'r llinell derfyn yn ynys Antigua yn y Caribî.Cawn hanes ei thaith trwy stormydd a thonnau o 20 troedfedd a'r heriau wnaeth ei wynebu. " merched cyffredin yn eu 40'au + mae rhywbeth yn bosib".Mae Heledd yn weithiwr cymdeithasol sy’n helpu i ddod o hyd i deuluoedd maeth. Mae hi hefyd yn dewis 4 cân, gan gynnwys Adra gan Gwyneth Glyn.

Gareth Hallet Davis yw gwestai Beti George. Fe ddaw yn wreiddiol o bentref bach Pant y Brad, sydd rhwng Tonyrefail a Llantrisant. Mae wedi treulio 20 mlynedd yn teithio'r byd gan iddo weithio i gwmni Americanaidd oedd yn cynhyrchu rhaglenni teithio. Mae wedi hwylio'r afon Nîl dair gwaith ac wedi cysgu allan yn yr anialwch yng ngwlad yr Iorddonen.Ar ôl ymweliad â'r Tŷ Gwyn yn Washington fe benderfynodd ddod i wybod mwy am hanes gogledd America a'r Unol Daleithiau a gwneud ei radd doethuriaeth yn y pwnc. Erbyn hyn mae'n byw yn y byd academaidd, yn aelod o staff adran Hanes Prifysgol Abertawe ar Coleg Cymraeg.

Mae Lauren Salter, sy’n fwy adnabyddus yn broffesiynol fel Lauren Jenkins, yn un o brif wynebau darlledu rygbi yng Nghymru. Mae hi wedi gweithio i BBC Sport, S4C, Prime Video a Premier Sports ac yn cyflwyno a sylwebu ar ein sgriniau’n wythnosol. Cafodd cryn dipyn o sylw yn ystod Pencampwriaeth y Chwe Gwlad am iddi gyfweld chwaraewr rygbi o Ffrainc yn Ffrangeg a chyfieithu ei atebion yn syth i'r Gymraeg.Fe ddaw yn wreiddiol o Lanelli, yn gyn disgybl Ysgol Gymraeg Dewi Sant ac Ysgol Uwchradd Y Strade. Fe astudiodd Ffrangeg a Sbaeneg fel Gradd ym Mryste, a bu'n gweithio am gyfnod yn siop Louis Vuitton ym Mharis yn ystod ei blwyddyn allan. Mae hi'n sôn am uchafbwyntiau ei gyrfa ac yn cofio am ei phlentyndod a'i hoffter o ffasiwn, ac yn dewis 4 cân yn cynnwys cân gan Eve Goodman ac Alys Williams.

Dywed rhai bod twf a datblygiad y sîn cerddorol Gymraeg i'w briodoli i waith a dygnwch Alun Llwyd. Mae'n un o'r ddau a sefydlodd label ANKST yn 1988, ac 8 mlynedd nôl fe sefydlodd PYST sy'n cynnig gwasanaethau i helpu hyrwyddo recordiau ac Am sydd yn hyrwyddo'r celfyddydau trwy gyfrwng digidol. Mae'n hoff iawn o wylio adar yn ei amser hamdden, ac yn brysur fel aelod o fwrdd Disability Arts Cymru ac yn Is-gadeirydd ymddiriedolaeth Ynys Enlli. Cawn hanesion difyr ei fywyd yn ogystal â hanes ei gyfnod yn y carchar dros yr iaith.

Datblygwr eiddo o’r Sarnau ger y Bala yw gwestai Beti George, ond sydd erbyn hyn yn rhannu ei amser rhwng Gwlad Pwyl a Norwy.Doedd Rhys ddim yn rhy hoff o’r Ysgol, ond yn mwynhau gweithio allan yn yr awyr agored gyda’I Dad ar y fferm, ac yn helpu gyda’i fusnes adeiladu. Fe aeth i’r coleg yn Llundain a chymhwyso fel syrfeiwr siartredig. Mae wedi treulio rhanfwyaf o’i fywyd yng ngwlad Pwyl lle mae ganddo gwmnïau ‘Real Estate’. Mae’r busnes wedi mynd ag ef i ddwyrain Ewrop yn ogystal â Sbaen ac mae ganddo fferm olewydd yn Sicily. Mae hefyd yn treulio amser yn Norwy, lle mae ei deulu yn byw ac yn siarad sawl iaith. Mae ganddo farn gref am sefyllfa economaidd Cymru ac mae’n sôn fel mae Gwlad Pwyl yn ffynnu, ac mae’n credu'r dyle ni gefnogi ein ffermwyr a’n busnesau lleol. Mae hefyd yn sôn ein bod yng Nghymru yn annog talent i fynd i’r byd actio a chanu ond ddim i fyd busnes. Ac mae’n sôn hefyd am Wcráin ac effaith y rhyfel ar Wlad Pwyl.Mae hefyd yn awdur y llyfr “Taming the Monkey Brain – A Welshman’s Journey to the Heart of America.

Celf yw diddordeb ein gwestai Annie Morgan Suganami, a hynny ers yn blentyn bach - ond fe aeth hi i'r Academi Frenhinol yn Llundain yn 15 mlwydd oed i gael ei hyfforddi i chwarae'r ffliwt, a dyna oedd yr offeryn roddodd fywoliaeth iddi a hynny fwy neu lai ar draws y byd.Yna yn 60 mlwydd oed penderfynodd wireddu breuddwyd a mynd nôl i'r coleg a chael gradd mewn celfyddyd gain. Erbyn hyn mae hi'n artist adnabyddus ac wrth galon ei gwaith mae portreadau urddasol a chynnes o fenywod hŷn. Fe ddaw yn wreiddiol o bentref Dolau ger Aberystwyth. Mae hi'n trafod ADHD, ac yn sôn ei bod hi ar y sbectrwm yma a nifer o'r teulu ac yn ei gwneud yn berson creadigol a phenderfynol. Cawn hanesion difyr ei bywyd ac mae hi'n dewis 4 cân yn cynnwys un o ganeuon Cusan Tân, grŵp y bu hi'n rhan ohono sydd wedi ail ffurfio yn ddiweddar ar ôl 25 mlynedd o seibiant.

Bethan Rees Roberts yw gwestai Beti George. Yn wreiddiol o'r Wyddgrug, mae Bethan bellach yn rhannu ei hamser rhwng Llundain a Caerdydd.Mae'n Beirianydd Cemegol, ac wedi gweithio efo'r Tiwb yn Llundain (London Underground), a chwmni Shell.Ei swydd olaf oedd fel Prif Swyddog Data Shell, lle bu’n gweithio am 18 mlynedd. Collodd ei swydd wrth i’r cwmni dynnu’n ôl o ddatblygu Ynni Gwyrdd, ac mae’n siomedig o weld y sector yn dirywio.Treuliodd chwe mis yn California cyn Cofid yn datblygu systemau ynni gwyrdd, gan ddod â’r dechnoleg yn ôl i Brydain i adeiladu timau yn Lloegr ac Ewrop.