Hosted by NPO Luister / NOS · EN
"De wetenschap is duidelijk. El Niño staat in de komende maanden met 90 procent zekerheid voor de deur." Met die woorden waarschuwde secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres deze week voor de terugkeer van het weerfenomeen El Niño. Meteorologen zien aanwijzingen dat het deze keer uitzonderlijk sterk kan zijn. Sommigen zelfs over een super-El Niño of een 'Godzilla'- El Niño. Het zorgt wereldwijd voor alertheid. Wat is El Niño precies? Hoe ontstaat het? En waarom denken experts dat het dit keer extra hevig te wordt? NOS-klimaatredacteur Rob Ramaker legt in deze podcast uit wat wetenschappers in hun weermodellen zien. "Veel modellen laten zien dat de kans groot is dat er een zware aankomt. Dat heeft te maken met de verwachtingen voor de opwarming van het zeewater, in sommige modellen loopt dat op tot wel 3 graden. Stel dat dit uitkomt, ik houd hier wel een slag om de arm, dan wordt het een record-El Niño", aldus Ramaker. Bij een sterke El Niño zijn gevolgen zoals droogte en overstromingen ook groter. Wereldwijd wordt het gemiddeld warmer door El Niño, de verwachting is dat 2027 hierdoor een uitzonderlijk warm jaar wordt. "In Indonesië en Australië wordt het droger en in Zuid-Amerika wordt het juist natter. En zo kan ik nog wel even doorgaan", zegt Ramaker. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Bart Tuinman Redactie: Rosanne Sies Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
In Maastricht zijn steeds meer zorgen om het onderzoek naar het mogelijke skelet van de beroemde Franse musketier D'Artagnan. Er zouden grote fouten zijn gemaakt bij de opgraving, waardoor de gevonden botresten mogelijk niet meer geïdentificeerd kunnen worden. Frans Pollux en Vikkie Bartholomeus maken voor dagblad De Limburger een podcastserie over wat het grootste nieuws uit de regio is in lange tijd: de mogelijke vondst van deze zogeheten 'vierde musketier'. Toen zij de man opzochten die het skelet blootlegde, Wim Dijkman, bleek hij een verrassing voor ze te hebben...in een tupperwarebakje. Daar zaten een bovenarmbotje en twee tanden in. Inmiddels is er knallende ruzie tussen de gepensioneerde stadsarcheoloog Dijkman en de gemeente Maastricht en is door de chaos rondom de opgraving de vraag of er uberhaupt nog wel kan worden achterhaald wie er nou begraven lag in de kerk van de Maastrichtse gemeente Wolder. N.b. We hebben Wim Dijkman voor deze podcast om een reactie gevraagd, maar hij wilde verder geen commentaar meer geven. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Max Smedes
In onze serie 'Van onze correspondent' is deze week Devi Boerema aan de beurt. Sinds begin 2025 is ze correspondent Zuid-Azië voor de NOS. Haar standplaats is de Indiase hoofdstad New Dehli, maar het gebied waarover ze bericht bestrijkt onder meer Pakistan, India en Bangladesh. Heb je een vraag voor Devi? Stuur 'm dan voor donderdag 4 juni naar dedag@nos.nl. En wie krijg je dit weekend antwoord op je vraag.
Andries kwam in 2015 in tbs-kliniek de Rooyse Wissel in Limburg. Drie jaar later zat zijn behandeling erop, hij mocht verder. Maar kan sindsdien niet verder. Er is geen nieuwe plek voor hem, omdat zorginstellingen hem keer op keer afwijzen. En dus zit hij inmiddels al acht jaar lang in een tbs-kliniek terwijl dat niet meer nodig is. Het verhaal van Andries is niet uniek, alleen al in de Rooyse Wissel zitten nog 20 anderen in hetzelfde schuitje. Daardoor kunnen nieuwe tbs-behandelingen niet starten. De wachtlijst is gegroeid van 45 mensen in 2020 naar 261 mensen nu. Verslaggever Nicole le Fever bezocht de kliniek en sprak met Andries. Ze vertelt in deze podcast over de problemen in de tbs-keten. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Rosanne Sies
Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Meike Wijers, correspondent Australië, Nieuw Zeeland en Pacifische eilanden. Meike had nooit gedacht aan de andere kant van de wereld te belanden. Ze wilde altijd graag de grens over, andere culturen en landen ontdekken. Maar tijdens een reis door Latijns-Amerika had ze gedacht daarnaartoe te verkassen. Maar door haar toenmalige Australische vriend belandde ze eerst in Londen en vervolgens down under. Direct toen ze voet zette op Australische bodem was ze verkocht door de rauwe natuur, de mooie vogels en de mensen. Het land fascineert Meike, omdat het vol tegenstrijdigheden zit. Het is een land opgebouwd uit migranten, maar de laatste jaren is ook hier het anti-migratiegeluid gegroeid. En er is altijd de omgang met de oorspronkelijke bewoners, de aboriginals, die ongemakkelijk voelt. En dan zijn er nog de duizenden eilanden die in haar gebied vallen met eigen culturen en gebruiken die zo interessant zijn. Toen Meike vertrok zeiden mensen tegen haar: bereid je maar voor, je zal het niet heel druk hebben. Maar daar merkte Wijers de afgelopen jaren niks van. Ze ligt naar eigen zeggen te weinig op het strand, waar ze zo graag komt. De combinatie van dat strand en de multiculturele stad Sydney maakt dat Meike voorlopig niet aan vertrekken denkt. “Ook al was het nooit een droom van me, is dat het wel geworden. Het blijft gewoon een hele interessante plek om te werken en een hele fijne plek om te wonen.” Cultuurtips: De film The CastleVideoclip van David Bowie - Let’s dance Volgende week: een gesprek met Rolien Creton, correspondent in Kopenhagen. Heb je een vraag aan haar, stuur die dan naar dedag@nos.nl Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Lars Hulshof
Zonder been, met een verbrand gezicht, of blind. Oekraïense veteranen die de gruwelen van de oorlog tegen Rusland meemaakten, staan met hun verwondingen op de planken in het theater. Ze vertellen hun verhalen in een bekend stuk dat speciaal voor hen bewerkt is. En op die manier verwerken ze de verschrikkingen die ze meemaakten aan het front. Verslaggever van Nieuwsuur Gert-Jan Dennekamp reisde opnieuw naar Oekraïne en zag de veteranen op de planken weer levenslust vinden door de warme groep gelijkgestemden. Maar dit veteranentheater laat ook iets anders zien: naarmate de oorlog langer en langer duurt, blijven meer en meer mensen met trauma’s in Oekraïne zitten. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek
Concerten worden steeds vaker voorzien van audiodescriptie en muziektolks voor mensen die niet goed kunnen zien of horen. Hoe is het om op die manier een optreden te ervaren? Bohdi Sripal is 18 jaar en ze heeft nog maar tien procent zicht. Deze maand ging ze naar een concert van Harry Styles, met Lisa Arnold 'op haar oortjes'. Lisa verzorgde de zogeheten audiodescriptie, een soort ondertiteling van wat er op en rond het podium gebeurt. Sandra Boertien is 32 en werd ongeveer tien jaar geleden opeens slechthorend. Als groot muziekliefhebber dacht ze dat concerten bezoeken er voor haar niet meer in zou zitten. Totdat ze ontdekte dat er muziektolken bestaan. 'Er ging een wereld voor me open'. Gebarentolk Mirjam Stolk is muziektolk en werd bij een breed publiek bekend door haar vertolking van Europapa van Joost Klein voor het Songfestival. Ze werkt vaak samen met Sandra en helpt haar ook tijdens dit gesprek in de podcast. Maar hebben ze eigenlijk wel dezelfde muzieksmaak? Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Max Smedes
De site van Google ziet er al sinds de lancering in 1998 bijna hetzelfde uit: een wit scherm, een logo, een zoekbalk en een knop om te zoeken. Maar dat gaat deze zomer veranderen. Het bedrijf gaat naar eigen zeggen de grootste verandering van de zoekmachine in 25 jaar tijd doorvoeren. Het zoekveld wordt groter en de lijst met zoekresultaten maakt plaats voor antwoorden van een chatbot. Hoe veranderde Google van een idealistisch project in een commercieel platform? Wat betekent dit voor de manier waarop we informatie vinden? En wat verliezen we nu Google niet langer een doorverwijzer is, maar een eindpunt? In deze podcast vertelt hoogleraar Informatica Felienne Hermans over de grote veranderingen aan de zoekbalk. Volgens haar is dit al lange tijd de wens van het bedrijf. "Google wil dat mensen op Google blijven. Het is niet meer een toegangspoort tot het internet. Het is een plek om op te blijven. En in die lijn kun je die nieuwe AI features zien". De nieuwe ontwikkelingen bij de meest gebruikte zoekmachine ter wereld, zullen volgens Hermans grote gevolgen hebben. Ze verwacht dat mensen te weinig verschillende perspectieven voorgeschoteld zullen krijgen bij een zoekopdracht. "We worden op deze manier beroofd van onze kritische-, beargumenteer- en denkvaardigheden". Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Bart TuinmanRedactie: Judith van de Hulsbeek & IJsbrand TerpstraEindredactie: Rosanne Sies
Afgelopen weekend werd de hoofdstad van Oekraïne, Kyiv zwaar aangevallen door Rusland. Daarbij werd opnieuw een Oresjnik-raket ingezet. Een Russisch wapen dat sneller vliegt dan eerdere raketten, verder komt en daardoor moeilijker te onderscheppen is. Bovendien kan de Oresjnik ook beladen worden met kernkoppen. Europese leiders reageren geschrokken en spreken van een escalatie in de oorlog. In deze aflevering van De Dag vertelt defensiespecialist Peter Wijninga van het The Hague Centre for Strategic Studies het gevaar van deze raket. Volgens hem heeft de Oresjnik een bereik van maximaal vijfduizend kilometer. "Dat betekent dat heel Europa binnen het bereik van deze raket ligt. Dat maakt het voor Europa een potentieel gevaarlijk wapen". Ruslandkenner Helga Salemon legt uit wat de Russische president Vladimir Poetin met de inzet van de raket wil bereiken. Volgens haar is het onderdeel van zijn psychologische oorlogsvoering en gaat het Poetin om twee dingen: "Intimidatie van de Oekraïners en het afschrikken van Europa en de Verenigde Staten." Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Bart TuinmanRedactie: Judith van de HulsbeekEindredactie: Rosanne Sies
Komend weekend spreken we in onze serie 'Van onze correspondent...' met Meike Weijers, onze correspondent voor Australië, Nieuw Zeeland én de Pacifische eilanden. Een enorm gebied aan de andere kant van de wereld. Heb jij daar een vraag over voor Meike? Stuur 'm dan voor donderdag in via dedag@nos.nl en wie weet hoor je 'm terug in onze podcast!