
Hosted by NRC · EN
Wekelijks ontvangt presentator Pieter van der Wielen een toonaangevende gast uit een, voor deze tijd, belangrijk veld. Hoe staan zij in het leven? Wat zien zij als dé uitdagingen van deze tijd? En wat kunnen wij van hen leren?

„We hebben lang gedacht dat de oplossing voor de klimaatcrisis in de technologie ligt”, terwijl die volgens Anoek Nuyens juist „in onze cultuur” schuilt. Ze merkt op dat “we in een feitenfuik terecht zijn gekomen”, doordat we altijd dachten: „we laten het aan de bèta’s over.” Dat noemt ze „een enorme inschattingsfout”. Daarom moeten verhalenmakers „het estafettestokje van de wetenschap overnemen” en de klimaatcrisis „van het hoofd naar het hart vertalen”.Nuyens vertelt dat ze haar spreekbeurten vroeger afsloot met: „een beter milieu begint bij jezelf”, totdat ze erachter kwam „dat het helemaal niet zo werkt.” „Het is geen ikje die het gaat oplossen: we hebben iedereen nodig.” We zijn volgens haar toe aan een portie nieuwe verhalen, waarin we „van consument naar burger bewegen”. Blijven we nadruk leggen op individueel gedrag, dan „is er een lachende derde, namelijk het groot kapitaal.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkVideo: Cato VisserFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tim Post dacht aanvankelijk dat dromen iets zweverigs waren, maar ontdekte een wetenschappelijke wereld erachter. Zijn eerste lucide droom ontstond na een nachtmerrie over een heks. Zijn moeder zei: „Het is maar een droom" en plots werd hij zich daarvan bewust in zijn volgende droom. Sindsdien kan hij al dromend in dialoog met zijn onderbewuste.Post benadrukt dat we in onze productiviteitscultuur bezuinigen op onze slaap en dat mensen ondertussen buiten zichzelf zoeken naar vervulling die ze niet vinden. Volgens hem moeten we veel meer naar binnen kijken. „Dromen dagen ons uit met bizarre scenario’s om stabieler en wendbaar te zijn. Het is zo'n open deur naar zelfinzicht. Gratis en voor niets ingebakken door de evolutie.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Jante Wortels eetstoornis kwam voort uit een gebrek aan controle in haar leven. „Ik had een project nodig waarbij ik zelf kon bepalen of het lukt of niet.” Dat werd eten. „Ik zag echt wel dat het op een gegeven moment niet meer goed was en ik vond het ook niet mooi. Maar ik was echt als de dood om iets in mijn regime te veranderen.”Toen haar huisarts zei: „Je hebt anorexia,” dacht Wortel: „Dat kan niet.” Ze herkende zichzelf niet in het stereotype beeld en voelde zich „niet ziek genoeg.” Volgens haar is een eetstoornis veel complexer dan alleen eten: „Het gaat om een verlangen om ziekelijk dun te zijn, niet zomaar dun.” Daarachter zit de behoefte om ergens uitzonderlijk in te zijn. Daarom vindt ze dat de beeldvorming moet veranderen, zeker omdat eetstoornissen op steeds jongere leeftijd voorkomen en de aantallen blijven stijgen.Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Thomas Hertog deed jarenlang onderzoek naar het ontstaan van het heelal met Stephen Hawking. Het groeide uit tot een hechte vriendschap, waarin ze samen „de oude grote filosofische vragen vastpakten en herkneedden op een wiskundige manier”. Hun kosmologisch onderzoek draaide niet alleen om natuurwetten maar juist om existentiële vragen: „Wie zijn wij? En waar komen wij vandaan?”De aantasting van onze eigen planeet roept intussen de vraag op of we ooit de Melkweg zullen koloniseren. Elon Musk en Jeff Bezos spelen daarop in, maar hun ruimtevisie baadt volgens Hertog in escapisme. „Het heelal lijkt bijzonder levensvatbaar”, zegt hij, „en toch lijken we alleen. Er is dus blijkbaar geen enkele beschaving op die miljarden exoplaneten in de Melkweg, die erin geslaagd is om die Melkweg te exploreren. ” Hertog vraagt zich af: waar zit die bottleneck?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Joris Luyendijk heeft de journalistiek verlaten. Zijn rol was buitenstaander en beschouwer, maar met Oekraïne is dat voor het eerst niet zo. „Ik hoor nu bij een kamp. Het gaat ook over mijzelf. Ik zit in een rouwproces om de wereld die er niet meer is en ik word ook nog eens gek van het feit dat ik dat met mensen moet bespreken die dat nog ontkennen.”De bedachtzame intellectueel en golden boy is nu fel en strijdvaardig: „Ik heb heel lang me aangepast en toen dacht ik: ze doen het er maar mee.” Sindsdien voelt hij zich „ontketend”. Hij wijst ons op een conflict dat we volgens hem maar niet onder ogen willen komen. „De kern is cognitieve oorlogsvoering: het slagveld zit in de hoofden van mensen en Russen zaaien verwarring zodat we fouten maken, zonder zichtbare explosies die tot actie leiden.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie: Merel van Waalwijk van DoornProductie: Rhea StroinkMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het Uur strijkt neer in een tijdelijke studio op Terschelling tijdens Oerol. Te gast is Meral Polat, die op het festival speelt met de voorstelling En ze maakte een kind.In de voorstelling bevraagt ze de verwachtingen rondom moederschap. „Wil ik dit nou echt zelf of is dit toch iets wat wordt opgelegd?” Tegelijkertijd onderzoekt ze de muur tussen moederschap en kunstenaarschap. Nu dient zich een nieuwe levensfase aan: de menopauze. „Dat wil ik durven aankijken: wie ben ik zonder mijn vruchtbaarheid?”Het alevitisme, de levensbeschouwing waarmee zij is opgegroeid, draait om de vraag hoe je een volwaardig mens wordt. Volgens Polat begint dat met naar binnen kijken en jezelf kritisch onderzoeken. „Het heeft duizenden jaren geduurd voordat wij in dit systeem terechtkwamen: ongelijkwaardig en destructief. Verwacht niet dat jij in je leven dat systeem in één keer kantelt. Jij voegt je druppel toe.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCDe voorstelling 'En ze maakte een kind' is gemaakt door Orkater, in regie van Nita Kersten en in een tekst van Sarah Sluimer.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We leven in een tijd waarin niet alleen oorlog, maar ook klimaatverandering, asielzoekers en mannen als bedreigend worden ervaren. Jongeren zouden zich zelfs aanzienlijk angstiger voelen dan tien jaar geleden. Psycholoog Merel Kindt vraagt zich daarbij zich af: „Is het een engere tijd of zijn mensen minder veerkrachtig?” In zekere zin praten we elkaar volgens Kindt ook angst aan, doordat we de hele tijd worden blootgesteld aan slecht nieuws: „Want goed nieuws is geen nieuws."Wel heeft één op de vijf jongvolwassenen daadwerkelijk irrationele angsten. In Kindts werk behandelt ze zulke mensen met een revolutionaire methode die soms onterecht de „vergeetpil” wordt genoemd. Die methode roept ethische vragen op over wat ingrijpen in het geheugen betekent voor iemands identiteit en of bijvoorbeeld een dader verlost mag worden van emotionele pijn. „Wat wij doen is ook niet wissen. Mensen vergeten niet dat ze bang zijn, alleen ze reageren niet meer angstig.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Voormalig Europarlementariër Samira Rafaela eist meer aandacht voor vrouwengezondheid. „Doordat het vrouwenlichaam vrijwel nooit centraal heeft gestaan, zijn we pijn gaan normaliseren die helemaal niet normaal is.” Zelf kon ze door haar vleesbomen één dag per maand niet werken en kreeg ze moeite met lopen. Toch blijven veel vrouwen zoals Rafaela doorgaan: „Eén op de drie vrouwen werkt door en verbergt haar klachten op de werkvloer.”Rafaela noemt de baarmoeder „het tweede hart van het vrouwelijk lichaam” en benadrukt dat klachten „niet in isolement gezien moeten worden”. „Zelfs met hart- en vaatziekten zien we een relatie.” Daarom wil ze het onderwerp uit de taboesfeer halen. „Ik weet als oud-politica als geen ander: als je er geen probleem van maakt, komt het ook niet op de agenda. Dan blijft het onder de deken van schaamte.”Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Na succesvolle jaren televisie maken werd Paul de Leeuw ineens minder gevraagd. Die gedachte brengt twijfel: wat is je houdbaarheidsdatum? In de jaren negentig werkte grensoverschrijdende humor bevrijdend. „Dat was niet altijd om mensen te beledigen of af te zeiken, maar het was een soort viering. Nu kunnen we van alles tegen elkaar zeggen, dachten we toen." Nu ziet De Leeuw dat veel van die fragmenten uit z'n context gehaald worden. Elke paar jaar komt er weer „een soort hoos” over hem heen. „Een parodie met een jongetje werd tot één minuut geknipt en ging viraal, waarna ik de grootste pedofiel van Nederland werd genoemd.”Ooit ontving De Leeuw zelfs een doodsbedreiging: „Een uitgevijlde kogel in een brief naar het kantoor van de VARA.” Maar hij laat zich niet verzuren door kritiek en twijfel over zijn relevantie. Als kind stond hij al met een haarborstel te oefenen voor de spiegel, en daar staat hij zichzelf tot op de dag van vandaag nog steeds toe te spreken. Zijn houdbaarheidsdatum is nog niet verstreken. „Je moet jezelf opnieuw uitvinden. Maar dat is enorm gelukt.” Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Op het eerste gezicht lijkt de nieuwe film van Muriël d'Ansembourg over porno te gaan, maar in wezen draait 'Truly Naked' om de hunkering naar intimiteit. In haar werk onderzoekt ze hoe „we steeds verder verwijderd lijken te raken van echt contact”. Ze benadrukt hoeveel heftiger echte nabijheid is dan de beelden die we online zien: „Ga elkaar maar eens twee minuten lang in de ogen kijken.”D’Ansembourg stelt zich vragen bij de normalisering van porno nu jongeren al heel vroeg achter het scherm zitten. „Stel je voor: je hebt nog nooit gezoend en je haalt je voorbeelden van pornografie.” Tegelijkertijd is Truly Naked geen anti-porno film, de filmmaker werkte met een echte pornoactrice als adviseur en personage. „Zij voelt zich enorm geaccepteerd door de mensen uit de pornoindustrie. Wel werkt ze in een vak dat wordt veroordeeld door dezelfde mensen die het kijken."Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar podcast@nrc.nl.Presentatie: Pieter van der WielenRedactie en productie: Merel van Waalwijk van DoornMixage: AudiochefMuziek: Rufus van BaardwijkFoto: NRCZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.