Podcast
Money for Change
Hosted by Triodos Bank · EN
Wat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld.
Ons doel? Progressieve duiding geven aan de actualiteit, zodat wij met nieuwe inzichten verder kunnen denken en bouwen aan een betere wereld.
28episodes
Episodes
Newest firstAll episodes
Conferentie in Santa Marta: waarom is het zo moeilijk afscheid te nemen van fossiel?
1w ago00:25:52Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman. Vorige week kwamen op initiatief van Nederland en Colombia in Santa Marta 56 landen bijeen om te praten over het uitfaseren van fossiele brandstoffen. In tegenstelling tot de jaarlijkse klimaat COP, waren in Colombia alleen landen welkom die bereid zijn om toe te werken naar een afscheid van fossiel. Tijdens de conferentie werden bilaterale handelsverdragen gesloten om de ontwikkeling van duurzame energie te stimuleren en werd er gezamenlijk afgesproken om fossiele subsidies in kaart te brengen. Hoewel de intentie er dus is om weg te bewegen van fossiel, maakte de conferentie duidelijk dat er nog flink wat beren op de weg zijn.Vandaag bespreken we in Money for Change waarom het in de praktijk zo moeilijk is om afscheid te nemen van fossiele brandstoffen. Buiten kijf staat dat we met zijn allen nog behoorlijk afhankelijk zijn van niet-duurzame energie; de verwarming in je huis, het produceren van staal en het rijden met je benzineauto draaien er allemaal op. Het elektrificeren van het energieaanbod is een manier om deze afhankelijkheid te verminderen, maar het is onvermijdelijk dat er ook aan de vraagkant wat moet gebeuren. Dat betekent scherpe keuzes maken die onze totale CO₂-uitstoot terugdringenAnna en Ernst duiken samen in de verschillende financiële barrières die een fossielvrije toekomst in de weg staan. Daarvoor kijken ze onder andere naar de beperkte winstgevendheid van duurzame energie en de ISDS-handelsverdragen die veel ambitieus klimaatbeleid belemmeren. Luister mee om erachter te komen hoe deze obstakels werken en wat er moet gebeuren om ze weg te nemen!Daarnaast is er meer klimaatnieuws. We bespreken een nieuwe studie die laat zien dat cruciale Atlantische oceaanstroming een grotere kans hebben om in te storten dan eerder gedacht, met mogelijk desastreuze gevolgen. Ook bespreken we het recente CMIP rapport waarin de waaier mogelijke uitstootscenarios nu minder extremen bevat, wat betekent dat zowel de slechtst mogelijke als de best mogelijke uitstootscenario’s niet meer plausibel zijn.Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-changeVeel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!
Transcribe →
Onteigening: middel voor sociale vooruitgang? (met Nick Mulder)
3w ago00:42:48Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.In deze aflevering van Money for Change spreekt Ernst met Nick Mulder, economisch historicus. Voor zijn nieuwe boek Macht en Eigendom verdiepte hij zich in de geschiedenis van onteigening Onteigening is het ontnemen van eigendomsrechten in dienst van het publiek belang, bijvoorbeeld als privebezit schadelijk is voor mens, maatschappij of leefomgeving. Hoewel onteigening vaak radicale associaties oproept, is het van alle tijden en politieke stromingen.Aan de hand van uiteenlopende voorbeelden laat Nick zien welke cruciale rol onteigening heeft gespeeld in grote maatschappelijke veranderingen. Denk bijvoorbeeld aan het afschaffen van de slavernij of de opbouw van grootschalige spoorwegnetwerken. Het laat zien dat onteigening in het verleden vaak een krachtig middel is geweest om sociale en economische vooruitgang mogelijk te maken.We bespreken wat er aan georganiseerde onteigening ten grondslag moet liggen. Is het vooral het gevolg van een economische schok, of kan politieke mobilisatie ook op andere manieren ontstaan? We staan stil bij de compensatiemechanismen die vaak met onteigening gepaard gaan. Daarnaast trekken we de parallellen van historische voorbeelden naar actuele kwesties, zoals de energietransitie en het uitkopen van boeren.In het begin van de aflevering praten we je bij over de ontstane controverse rondom de nieuwe schijf van vijf en de huidige staat van private credit fondsen.Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-change Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!---------------------------------------------------------------------------------------------------Pre-order voor het boek van Nick Macht en Eigendom: https://libris.nl/raadgeepenberrevoets/a/nicholas-mulder/macht-en-eigendom/501663538
Transcribe →
Oorlog tegen Iran: wat is het effect van oliecrises op de economie en energietransities?
Apr 1000:33:42Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.Bijna 6 weken geleden begonnen de Verenigde Staten en Israël een oorlog tegen Iran waar inmiddels een broze wapenstilstand heerst. Naast de humanitaire en geopolitieke gevolgen van de oorlog zijn de gevolgen ook voelbaar in de mondiale economie en de financiële markten. In die context gaat het vooral over de voor scheepvaart nagenoeg gesloten Straat van Hormuz; de transmissiezeestraat waar vanuit een aanzienlijk deel van het wereldwijde aanbod aan olie, gas en kunstmest wordt geëxporteerd. Het resultaat is een stijging in de prijzen van deze grondstoffen, enigszins vergelijkbaar met wat we eerder dit decennium zagen na de Russische inval in Oekraïne.In deze aflevering van Money for Change trekken we de parallellen tussen de economische en financiële effecten van beiden oorlogen maar kijken we ook hoe ze van elkaar verschillen. Vanuit Europees perspectief leidt de huidige crisis bijvoorbeeld minder snel tot tekorten dan vier jaar geleden. Waarom is de olieprijs dan toch op vergelijkbare hoogte als destijds? En wat zeggen de economische modellen verder over hoe de mondiale economie zich de komende tijd zal ontwikkelen? Om hier duiding aan te geven schuift onze collega en econoom Joeri de Wilde bij ons aan.Verder gaan we dieper in op hoe oliecrises de dynamieken binnen het financiële systeem beïnvloeden met betrekking tot de energietransitie. We kijken naar de gevolgen van prijsprikkels op deze markt en aan welke knoppen beleidsmakers als de ECB kan draaien om de financiering van duurzame energie te stimuleren; is rentebeleid voldoende of is meer gerichte kapitaalsturing nodig?Het nieuws van deze week sluit hier direct op aan; we hebben het over de oproep van ECB-bestuurslid Frank Elderson om energieafhankelijkheid te verminderen en zo prijsstabiliteit te versterken.Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-changeVeel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!
Transcribe →
Post-groei of groene groei? (met Hidde Boersma)
Mar 2400:43:49Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman. Iedere twee weken praten we over op welke manier we een duurzame economie kunnen creëren om binnen planetaire grenzen te komen, om bijvoorbeeld klimaatverandering en biodiversiteitsverlies tegen te gaan.. Maar hoe organiseren we deze economische verbouwing? Sommige mensen denken dat dit samen kan gaan met toenemende economische activiteit (groene groei), anderen denken juist dat een economie vormgeven die menselijk welzijn biedt zonder almaar toenemende economische activiteit (post-groei) de beste optie is. Binnen het perspectief van groene groei staat het idee centraal dat economische groei door innovatie en efficiëntie kan worden losgekoppeld van CO2-uitstoot en andere vormen van milieudruk zoals grondstofgebruik en vervuiling. Het post-groei perspectief stelt dat binnen de huidige economische structuur groei onvermijdelijk gepaard gaat met meer gebruik van energie en grondstoffen. Vanuit die visie zou de focus daarom niet op verdere groei moeten liggen, maar op herverdeling, waarbij rechtvaardigheid en planetaire grenzen het uitgangspunt vormen. Waarbij groene groei het geloof heerst dat ontkoppeling haalbaar is, wordt dit binnen het post-groei denken betwijfeld. Kortom, de twee perspectieven verschillen fundamenteel van elkaar. Tijd dus om in debat te gaan over de verschillen. Hiervoor is Hidde Boersma te gast, gepromoveerd moleculair bioloog en voorstander van groene groei, die in gesprek gaat met Hans, Anna en Ernst, die meer in post-groei zien. Is het haalbaar dat we op mondiale schaal CO2 uitstoot radicaal in absolute zin ontkoppelen van economische groei? En hoe zit dat met grondstoffenverbruik? Ook duiken we dieper in wat economische groei nou precies betekent om te bepalen of we onze huidige economische afhankelijkheid ervan moeten omarmen of juist sterk moeten verminderen. Verder bespreken we in het nieuws wat de verwachte consequenties zullen zijn van de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran, buiten de stijgende prijzen van olie en gas. Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-change Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!
Transcribe →
Hoe bepaal je of een bank eerlijk is? (met Valerie Schreur)
Mar 1000:33:38Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.Een van de onderwerpen die centraal staat in onze podcast is de essentiële rol die banken spelen in het vormen van onze samenleving door het verstrekken van krediet en het beleggen in bedrijven. NGO’s als Oxfam Novib, Milieudefensie en Amnesty International realiseren zich dit ook en dus kwamen zij in 2009 voor het eerst met de Eerlijke Bankwijzer; een overzicht waarin de 8 grootste Nederlandse banken worden beoordeeld op hun beleid rond thema’s als klimaat, mensenrechten en dierenwelzijn. Vorige week werd de nieuwste versie van de Eerlijke Bankwijzer gepubliceerd.Een mooi moment dus om Valerie Schreur, expert financiële sector bij Oxfam Novib en eindverantwoordelijke voor de Eerlijke Bankwijzer in Nederland, bij ons uit te nodigen. We duiken vandaag dieper in hoe Valerie en haar collega’s te werk gaan bij het uitvoeren van dit onderzoek. Hiervoor kijken we hoe ze bepalen wat nou precies ‘eerlijk ‘is en hoe zij tot hun eindelijke praktijk- en beleid scores komen voor de banken. Het beoogde doel van de bankwijzer is om banken te stimuleren om meer maatschappelijk verantwoord te investeren en te bouwen aan een nieuwe economie. Hoe succesvol vinden zij dat ze hierin zijn geweest tot nu toe? En zijn vrijwillige toezeggingen wel voldoende om kapitaalstromen de eerlijke kant op te sturen? Dat bespreken we vandaag.In het nieuws hebben we het over de effecten van een kleinere omvang van Schiphol op de brede welvaart van mensen in de omgeving en de oproep tot de boycot van ChatGPT vanwege hun nauwe banden met de Trump regering.Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-changeVeel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!-------------------------------------------------------------------------------------------------Link naar Eerlijke Bankwijzer: https://www.eerlijkegeldwijzer.nl/bankwijzer/hoe-scoort-jouw-bank/
Transcribe →
Eigendom als recht: instrument voor rechtvaardigheid of aanjager van ongelijkheid? (met Eva Vermeulen)
Feb 2500:41:02Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.Het recht op eigendom staat naast de vrijheid van meningsuiting en het verbod op foltering in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. DVolgens economen zijn goed gedefinieerde eigendomsrechten bovendien essentieel voor efficiënte marktwerking.Onze gast van vandaag Eva Vermeulen promoveerde op de rol van eigendomsrecht in ongelijkheid. Eva stelt dat we eigendomsrecht geen doel op zich zou moeten zijn, maar een instrument om rechtvaardigheid te bevorderen. In de praktijk schuurt dat en zien we het recht op eigendom steeds vaker botsen met andere fundamentele rechten, zoals het recht op wonen. Uitgaande van het idee van kansengelijkheid, bepleit zij daarom voor een andere interpretatie van het eigendomsrecht.In deze aflevering ontleden we waaruit het eigendomsrecht precies bestaat en welke elementen het doel om rechtvaardigheid te creëren in de weg staan. Verder discussiëren we waarom een herziening van dit recht niet volledig aan economen overgelaten moet worden en of het een reëel risico is dat investeerders hun kapitaal intrekken zodra het eigendomsrecht wordt ingeperkt.In het nieuws van deze week bespreken we het leasen van het Amerikaanse TikTok-algoritme door bondgenoten van Trump en de doorrekeningen van het coalitieakkoord door het CPB.Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-change Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen! --------------------------------------------------------------------------------------------------Het proefschrift van Eva over eigendomsrecht: https://www.njb.nl/universitair/doing-justice-to-property/
Transcribe →
Basisinkomen, basisbaan en basisdiensten; de sleutels tot een eerlijke verdeling van welvaart?
Feb 1000:33:59Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman. Het universele basisinkomen : een door de staat verzorgd inkomen zonder tegenprestatie. Op allerlei verschillende plekken in de wereld is hier al volop mee geëxperimenteerd,van de Verenigde Staten tot aan Kenia en van Finland tot Zuid-Korea De recente populariteit van dit idee wekt mogelijk de indruk dat het om een nieuw concept gaat. Niets is echter minder waar; al in de jaren 30 werd er tijdens de Grote Depressie al nagedacht over het geven van basisvoorzieningen aan burgers. Vandaag duiken we in drie van dit soort basisvoorzieningen en bespreken we naast het basisinkomen ook de basisbaan en de basisdiensten. Een overheid kan namelijk, behalve het verstrekken van een onvoorwaardelijk inkomen, ook denken aan het creëren van banen voor mensen die willen werken of aan het bieden van gratis toegang tot essentiële diensten zoals openbaar vervoer, onderwijs en zorg. Waarom komt het idee van een basisinkomen juist nu weer bovendrijven? En gaat het invoeren van deze voorzieningen ook kunnen zorgen voor een culturele verandering in hoe we ons tot arbeid verhouden? Hans, Anna en Ernst kijken naar wat de resultaten van de experimenten ons vertellen en wat dit zegt over de haalbaarheid van dit systeem op grote schaal. Verder bespreken we in het nieuws wat het nieuwgevormde coalitieakkoord betekent voor de transities waar wij bij Money for Change voor pleiten, evenals de kelderende waarde van de Bitcoin en de gevolgen hiervan voor het financiële systeem. Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.nl/podcasts/money-for-change Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!
Transcribe →
Bonussen in de bankenwereld: de enige manier om talent aan te trekken?
Jan 2800:31:00Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.Het naderende minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft een nieuw wetsvoorstel ingediend waarmee zij het “bonusplafond” in de financiële sector van 20% willen afschaffen. Het weghalen van deze limiet moet helpen om goed personeel aan te trekken.Wij doken in de wereld achter de bonus. Uit onderzoek blijkt dat het bestaande ongelijkheden kan reproduceren. Daarnaast reduceert het doelen tot meetbare indicatoren die mogelijk hun doel voorbij schieten en kan het een perverse prikkel voor risicogedrag zijn. Zeker dat laatste is een probleem in de bancaire sector, waar de belastingbetaler de prijs betaald zodra het misgaat. Daarnaast is er een groot rechtvaardigheidsvraagstuk; is het eerlijk dat werknemers van banken die (gedeeltelijk) in publiek bezit zijn bonussen ontvangen die betaald zijn door burgers?In deze aflevering van Money for Change duiken we in de economische theorie achter bonussystemen, bespreken we de voor- en nadelen en kijken we of bonussen gebruikt kunnen worden om duurzame en rechtvaardige ontwikkeling te stimuleren. Luister mee!Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.com/en/podcasts/money-for-change Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!
Transcribe →
Hoe maken we de energietransitie rechtvaardig? Met Behnam Taebi
Jan 2100:37:54Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman. Als het gaat over de energietransitie ligt de nadruk vaak op hoe we de CO2 uitstoot zo veel en snel mogelijk kunnen verminderen. Minder vaak gaat het over of deze verandering wel rechtvaardig verloopt. Nadenken over welke actoren het hardst geraakt worden bij het uitfaseren van fossiele brandstoffen, hoe zij betrokken zijn in besluitvorming en hoe zij gecompenseerd moeten worden zijn essentieel voor een effectieve transitie.In de eerste aflevering van 2026 zijn we te gast op de TU Delft, in een live opname met studenten. Hier spreken we met Behnam Taebi, professor energie- en klimaatethiek aan deze universiteit, die zich veel bezighoudt met klimaatrechtvaardigheid. Vanuit een internationaal perspectief draait het debat vaak over de verhouding tussen het mondiale noorden en zuiden. Volgens Benham is internationale klimaatrechtvaardigheid niet alleen een morele plicht maar ook in het eigen belang van het mondiale noorden.Daarnaast richten we ons op wat klimaatrechtvaardigheid betekent op Nederlands niveau. Hoe eerlijk zijn de lusten en de lasten van klimaatbeleid tot nu toe verdeeld tussen verschillende groepen in de samenleving? En hoe kan burgerparticipatie het beleid eerlijker te maken en het draagvlak te vergroten? Ook bespreken we hoe vooral arbeiders de dupe zouden kunnen worden van maatregelen zoals het afschalen van industrie, en welke beleidskeuzes nodig zijn om hen perspectief te bieden.Ook bespreken we het nieuws over de onrust in Iran en Venezuela, het CO2-budget voor 2026 van de allerrijksten die al snel was uitgeput en de druk die Donald Trump uitoefent op de voorzitter van de Amerikaanse centrale bank.Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.com/en/podcasts/money-for-changeVeel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!
Transcribe →
Economisch Vooruitzicht 2026: Is er sprake van een AI-bubbel?
Dec 1700:34:49Tap to summarizeWat is de weg naar een duurzame, rechtvaardige wereld? In de podcast Money for Change bespreken we het nieuws, mondiale ontwikkelingen en de wetenschap met speciale aandacht voor de economie en de rol van geld. Dit doen we samen met systeemdenker en hoofdeconoom van Triodos Bank Hans Stegeman.2025 nadert zijn eind en dus is het tijd om de balans op te maken. We kunnen er kort over zijn: het was een enorm bewogen jaar. De start van het tweede Trump-tijdperk werd ingeluid met hoge importheffingen en het terugtrekken van militaire steun aan Europa, wat zorgde voor flinke chaos en onzekerheid. Toch laten de economische cijfers een ander beeld zien; dat van gestage groei en optimisme op de financiële markten. Hoe vallen deze twee realiteiten met elkaar te rijmen? Deze vragen legden wij voor aan Joeri de Wilde, economisch onderzoeker bij Triodos Bank. Hij schreef recent het economische vooruitzicht voor ontwikkelde economieen in 2026, inclusief een terugblik op 2025. Volgens Joeri valt een groot deel van de groei te verklaren door het toenemende consumptie en investeringen van de allerrijksten en grote tech-bedrijven. Vooral in die techbedrijven worden enorme bedragen geïnvesteerd voor de ontwikkeling van, je raadt het al, AI. Dit leidt tot bijzonder hoge aandelenkoersen, die impliceren dat deze AI bedrijven in de toekomst heel veel winst gaan maken. Maar deze torenhoge waarderingen maken de kans op teleurstelling ook zeer reeel, dus misschien is er wel sprake van een financiele bubbelGaat AI onze productivteit in zo’n mate verhogen dat alle verwachtingen worden waargemaakt? En waarom gebruiken we eigenlijk überhaupt nog naar economische groei als belangrijkste indicator in onze rapportages? We sluiten de laatste aflevering van het jaar af met onze verwachtingen en hoopvolle gedachtes voor 2026.In het nieuws van deze week behandelen we een nieuw mondiaal onderzoek naar inkomens- en vermogensongelijkheid en het ‘Nederlands Draghi-rapport’ van Peter Wennink, voormalig CEO van ASML.Namens team Money for Change; fijne feestdagen en tot het volgende kalenderjaar, vanaf 21 januari zijn wij weer terug met een wekelijkse aflevering.Als je opmerkingen of vragen hebt over deze aflevering, neem dan gerust contact met ons op via het formulier op onze webpagina: https://www.triodos.com/en/podcasts/money-for-change Veel luisterplezier en vergeet ons niet te beoordelen en te volgen!
Transcribe →