VOV1 - Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều tính năng như video ngắn tự động phát, thuật toán đề xuất nội dung liên tục hay cơ chế thông báo để giữ chân người dùng trong thời gian dài,... đang khiến trẻ nhỏ dành quá nhiều thời gian trên môi trường số, gây ảnh hưởng tới sức khỏe tinh thần.

Trong bối cảnh đó, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy hàng loạt biện pháp mạnh tay hơn, từ điều tra các nền tảng công nghệ lớn, siết trách nhiệm bảo vệ trẻ vị thành niên cho tới yêu cầu thay đổi cách thiết kế sản phẩm số.

Liên minh châu Âu đang tăng cường giám sát các nền tảng công nghệ lớn trong khuôn khổ Đạo luật Dịch vụ số (DSA), đặc biệt liên quan tới việc bảo vệ trẻ vị thành niên trên môi trường mạng. Ủy ban châu Âu EC đã mở nhiều cuộc điều tra nhằm vào các nền tảng như TikTok, Instagram và Facebook của Meta hay Snap, xoay quanh các tính năng bị cho là có khả năng gây nghiện, như cơ chế cuộn vô hạn, video tự động phát hay thuật toán đề xuất nội dung liên tục. Theo giới chức châu Âu, các cơ chế này có thể khiến trẻ em và thanh thiếu niên bị cuốn vào môi trường số trong thời gian dài, làm gia tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ và giảm khả năng tập trung.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng, các nền tảng công nghệ này đều đang chủ động khai thác sự dễ tổn thương của giới trẻ để kiếm lợi nhuận. “Một tổ chức bảo vệ quyền trẻ em của Đan Mạch phát hiện ra rằng gần một nửa nội dung trẻ em xem trên mạng xã hội là quảng cáo. Các chàng trai trẻ đang bị cuốn hút vào những trò chơi được thiết kế để thao túng họ chi tiêu ngày càng nhiều tiền. Các cô gái trẻ bị nhắm mục tiêu bằng quảng cáo sản phẩm làm đẹp… Đây là những lựa chọn có chủ đích của các nhà cung cấp công nghệ để kiếm tiền từ nỗi sợ hãi và những khoảnh khắc tự ti của trẻ em. Chúng tôi đang hành động chống lại TikTok và thiết kế gây nghiện của nó."

Để hạn chế những tác động này, EU cũng yêu cầu các nền tảng phải minh bạch hơn về thuật toán đề xuất nội dung, tăng cường cơ chế kiểm soát quảng cáo hướng tới trẻ vị thành niên và cho phép người dùng dễ dàng tắt các tính năng cá nhân hóa nội dung. Nhiều quốc gia châu Âu đã triển khai các biện pháp kiểm soát mạnh hơn. Pháp đã thúc đẩy các biện pháp hạn chế trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội nếu không có sự đồng ý của phụ huynh, trong khi một số nước khác đề xuất cấm điện thoại thông minh trong trường học hoặc yêu cầu xác minh độ tuổi chặt chẽ hơn.

Việc EU mạnh tay hơn với các nền tảng mạng xã hội cho thấy những lo ngại ngày càng lớn về tác động của môi trường số đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Đây không chỉ là câu chuyện quản lý công nghệ, mà còn liên quan tới sức khỏe tinh thần, giáo dục và sự phát triển của thế hệ tương lai. Trong bối cảnh các nền tảng số ngày càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống hiện đại, bài toán đặt ra sẽ là làm thế nào để cân bằng giữa bảo vệ người dùng, đặc biệt là trẻ em, với quyền tiếp cận công nghệ và sự phát triển của kinh tế số./.

Các nền tảng công nghệ đang chủ động khai thác sự dễ tổn thương của giới trẻ để kiếm lợi nhuận. Ảnh: Reuters