Tien gemeenten zijn deze week door het kabinet op het matje geroepen, omdat ze achterlopen met de uitvoering van de spreidingswet. Ze moeten volgens asielminister Bart van den Brink meer doen om een opvangplek voor asielzoekers te realiseren. Waarom lukt het deze gemeenten niet zich aan de spreidingswet te houden? Is het onwil, een gebrek aan ruimte of spelen er andere belangen?

In deze podcast zoomen we in op drie van deze 'weigergemeenten': Westland, Valkenswaard en Aalten. Samen met regionale verslaggevers kijken we hoe de discussie daar wordt gevoerd, waarom de weerstand zo hardnekkig is en hoe inwoners, bestuurders en politici tegen de opvang van asielzoekers aankijken.

De redenen waarom het in de gemeenten niet wil vlotten met de asielopvang verschillen. In het Zuid-Hollandse Westland zetten gemeentebestuur en bewoners de hakken in het zand. "De tendens in het Westland is gewoon: wij willen nul asielzoekers", vertelt Omroep West verslaggever Steffie Taal. Ze vangen al statushouders en Oekraïners op en willen het daarbij houden.

In Valkenswaard wilden inwoners tien jaar geleden juist dat een asielzoekerscentrum in de gemeente zou blijven. Inmiddels vangt de gemeente geen asielzoekers meer op. Volgens Chris Bakker, onderzoeksjournalist van Omroep Brabant, is het sentiment inmiddels anders. "In de gemeente willen ze alleen kleinschalige opvang. Maar dat betekent wel dat er meerdere opvanglocaties nodig zijn om te voldoen aan de opgave", aldus Bakker.

In Aalten wil de gemeente graag voldoen aan de spreidingswet en een opvang realiseren, maar inwoners zijn verdeeld. Na protesten is de gemeente op zoek naar een geschikte plek. Volgens regioverslaggever Davie Klein Gunnewiek van Omroep Gelderland vindt Aalten het oneerlijk dat ze nu op de lijst met weigergemeenten staan. "De gemeente is teleurgesteld. Omdat de gemeente het gevoel heeft dat ze er alles aan doen om te kijken waar een asielzoekerscentrum kan komen", aldus Klein Gunnewiek.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie en montage: Bart Tuinman
Redactie: Lisa Konings
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek