Dick Zijp: ‘Linkse humor zit in een identiteitscrisis’ | Humoronderzoeker | Het Uur

Summary

---

NRC Het Uur – Dick Zijp: ‘Linkse humor zit in een identiteitscrisis’

Podcast: NRC Het Uur
Host: Pieter van der Wielen
Guest: Dick Zijp (humoronderzoeker, cabaretkenner)
Date: 20 maart 2026

---

Overzicht: Hoofdthema en Doel

In deze aflevering spreekt presentator Pieter van der Wielen met humoronderzoeker Dick Zijp over de huidige positie, kracht en crisis van linkse humor in Nederland. Samen onderzoeken ze hoe politieke polarisatie invloed heeft op humor, de ontwikkeling van Nederlandse cabarettradities, de veranderende grenzen van het toelaatbare in comedy, en de identiteitscrisis waarin linkse humor op dit moment verkeert. Ook wordt er ingezoomd op de maatschappelijke rol van humor, de impact van sociale verandering, en de uitdagingen én kansen voor cabaretiers in een verhitte tijdsgeest.

---

Belangrijkste Gesprekspunten & Inzichten

1. Wat is humor eigenlijk?

• Dick Zijp geeft een beschouwing over de functie van humor en waarom mensen überhaupt humor inzetten.
• [13:04] Interviewer: “Wat is humor eigenlijk? Wat is de functie van humor in het menselijk brein, waarom hebben we humor?”
• [13:18] Dick Zijp: “Is dat niet juist wat de wortels van humor evolutionair gezien zijn?”

2. Cabaret, identiteit & linkse humor

• De ontwikkeling van cabaret als (overwegend) links bastion.
• Het ontstaan van een identiteitscrisis bij linkse humor nu de maatschappij steeds meer polariseert.
• [29:28] Dick Zijp: “In dat clubje ontstaan de cultuurstrijd, denk aan activistische stereotypen, woke-maatschappij versus humor. Maar harde grappen over alles en iedereen zijn nu minder vanzelfsprekend.”
• Linkse humor gebruikt steeds meer zelfspot en reflectie, maar worstelt met positionering.

3. Macht, onmacht & ‘de underdog’

• Humor als middel om machtsverhoudingen te bevragen, vooral vanuit de positie van de underdog.
• [24:21] Dick Zijp: “From the underdog of the underdog…”
• Discussie over de grenzen van grappen over minderheden, maatschappelijke taboes en impact.
• [24:56] Dick Zijp: “Machtsverhoudingen bevestigen of kunnen ook meer negatieve impact hebben. Ik merk dat mensen zeggen: ‘dat mag toch gewoon, waarom wordt dat nu genegeerd?’”

4. Polarisatie, cancel cultuur & sociale media

• De invloed van sociale media op het debat rond humor, polarisatie binnen en buiten comedy.
• [27:13] Dick Zijp: “Mensen verlangen naar bevrijding van die politieke polarisatie. Maar humor is soms radicaal rector politiek geworden.”
• Voorbeeld van Trump, woke-activisme, en discussies zoals met de Muhammad-cartoons en religie.

5. Grenzen van het toelaatbare: wie mag welke grap maken?

• Internationale voorbeelden: Amerikaans late-night, het verschil tussen Europees en Amerikaans humor-klimaat.
• [29:28] Dick Zijp: “Vroeger maakten comedians harde grappen over alles en iedereen, nu ligt dat gevoeliger – denk aan tv-komieken als Jimmy Kimmel of Stephen Colbert.”
• Discussie over taboes, ‘de babyboomers versus nieuwe generatie’, en de veranderende moraal.

6. Kritische reflectie uit de eigen sector

• Bespreking van kritiek binnen de comedywereld, problemen van eenzijdigheid en representatie.
• [51:50] Dick Zijp: “De stand-up comedians zijn een eigen trainingsput, maar het is ook vaak een mannenbolwerk – het zou goed zijn daar meer variatie in te krijgen.”

7. Toekomst van cabaret en humor

• Zelfrelativering als uitweg uit de crisis, maar de vraag: waar mag het écht over gaan?
• [44:42] Dick Zijp: “Een blessing in disguise misschien, deze crisis. Misschien moeten we terug naar meer zelfspot of nieuwe vormen.”
• Belang van reflectie op macht, identiteit en de machtspositie van de cabaretier zelf.

---

Notable Quotes & Memorable Moments

• [07:08] Dick Zijp (over de karikatuur van de artiest): “Ja, absoluut, en dat is ook zo ja.”
• [21:43] Dick Zijp (over ironie): “Die ironie is misschien wel verloren gegaan. Stereotypering als artistiek middel staat onder druk.”
• [27:13] Dick Zijp: “Met name soort verlangen van mensen om bevrijd te zijn van die politieke polarisatie, maar dat lukt nu niet.”
• [29:28] Dick Zijp: “Woke maakt de humor kapot zeggen sommigen, maar zo zwart-wit is het echt niet.”
• [43:03] Interviewer: “Wat is nou de humor-zijde van links? Bijvoorbeeld Peter Pannekoek of Claudia de Breij met een MeToo-grap.”
• [44:42] Dick Zijp: “Een blessing in disguise – wie weet brengt het ons op nieuwe ideeën.”
• [51:50] Dick Zijp: “Het blijft zoeken naar inclusiviteit in de comedy, anders verliest het z’n relevantie.”

---

Timestamps: Belangrijke Segmenten

• [13:00] – Wat is humor en waarom bestaat het?
• [21:40] – Ironie, stereotypering, en machtsverhoudingen
• [24:20] – De positie van de underdog en grappen over gevoelige thema’s
• [27:10] – Polarisatie, cancelcultuur en maatschappelijke druk
• [29:30] – Conservatief vs. progressief cabaret; de rol van humor in de VS
• [43:00] – Identiteitscrisis van links cabaret en zelfspot
• [51:50] – Diversiteit en uitdagingen binnen de comedy-sector

---

Samenvatting in de Taal & Toon van de Sprekers

Dick Zijp fileert met een scherpe, reflectieve toon de wrijving tussen idealen en realiteit in humor en cabaret anno 2026. De urgentie én frustratie van de tijd worden voelbaar: humoristen zoeken naar een balans tussen vrijheid en verantwoordelijkheid, zelfrelativering en activisme. Zijp erkent zowel de kracht van de zelfspot (“misschien is deze crisis een kans”) als de spanningen rondom representatie en taboes. De aflevering biedt veel inzicht voor wie de maatschappelijke en culturele rol van humor in een veranderend Nederland wil begrijpen.

---

Transcript

[Jarret]

Be fregenit stagewager Anand AI chatbot watsonigete vabmutigdun watt magricfulle and in antwoor that were the stage mensilica in amikaler saude van og befriendge met in sched bot auf ourselves ver leefstorpene warden. Meine is jarret alles. And in the podcast Ronde tachte grader ger ik obsug and her new perspectief.

[Sebefestre Alema Vachell]

Your feed, your podcast, your network Sebefestre Alema Vachell dengt tias nied tias school for business and society. Expand your perspective Sie meerdanje tightline obtias bund et u.

[Interviewer]

Welcome back to ur the interview podcast van nrc. Mein gast dit Ur is humor onder Zucker kannad eichrich. Well, the humor onder Zucker sat tite. And is the humor unter Zucker Nietzsche vnauch. The comedian Dick seibe grannet heber over the humor is the humor increases of iser morelle panik ronde.

[Comedian]

Here. Yeah. Comedian wil de vortegnita. In dance clashes henwermuspringer and mahekasher open stool.

[Interviewer]

And that's such a dross in the uplighting.

[Comedian]

Yeah. Funded intellect Ben and founded. Yeah, absolute.

[Interviewer]

But not for holes.

[Comedian]

Yeah, absolute dod sekar. And. For me it laifer them and sort coolness did well. And black barbetti narse hampte and dardor

[Interviewer]

pakte ikten macht virtie. You overdrive them. You mark the coricature van het abjuda danced for geld.

[Comedian]

Yeah, Absolute and down. Yeah.

[Interviewer]

Success was it Credits offering.

[Comedian]

Yeah. Now there is need taken.

[Interviewer]

That's what you made out yourself.

[Comedian]

Popular theater. The stotzhmernitin. The obliging tool.

[Interviewer]

You heard the Shakespeare of the Altheid of Soitz.

[Comedian]

Yeah. Of heil Experimental performances in Frascati of the Bracha Kondrasantik was. Impact and the overwhelming talk shows and his rival columns in Krant and as a tracker. Yeah, The kicker hadout. Okay. Also for Kabarecht kaikik okech nard genre also in theater form. And humor is there in Martrad Oakofer be Paul de bozsch brengen ber PA orientatie of politika ide.

[Interviewer]

What is humor eichelich. What is the fungsi von humor in it? Menslich brain barum hebewei Humor.

[Comedian]

Is diet bier lauchis the vortwells resectfan dot Humor evolution.

[Interviewer]

Yeah. And the board.

[Comedian]

Yeah.

[Interviewer]

That is the Khan Khan that you danced on New York Orb to Tille.

[Comedian]

Yeah. Zakar and Eichelik is in the dart of Franz Ward and Frankreich van de Latteneght in the artist at. Yeah. Absolute. Yeah. And that's.

[Interviewer]

It for the laser. The marker. Is that in criterium of your mudlache. Is that dilfen not ordeal of your halache?

[Comedian]

Yeah. That kanstrums were lost. Is the ironymischem minne von self sprekent water ochmschindler trichebrat dor de go van. Hey. Stereotype. Pur artistik Order.

[Interviewer]

Suck my dick. From the underdog.

[Comedian]

From the underdog of the underdog.

[Interviewer]

Once peste and met humor of honor. The flach van der humor.

[Comedian]

Yeah.

[Interviewer]

Peste and humor have a film at hokkarte marke and osterheydesal builder van Grapp over Bern Maro Khan of an homosexual of Imod von Klure and Jai Sitar in to fallach in the world.

[Comedian]

Yeah. And so. And from that dar habek okra leered over. Yeah. Builds von humor's Oakwell verandachtorder optes. Machtsverhaudingen be festig of Kamt Oak meer negative impact Heber and igmergte ossig alsprach Mentzer that I am facbos offer werdaum Dot ignore. Yeah.

[Interviewer]

The humor. It was the unspanning.

[Comedian]

Yeah. Metams Roth fehring von der Weseheinders allemau befreit and be seimensgreen ogbefreit von die politika polarisatzie autikaulughte. Yeah. That's not big. And in that film mens zaker. Oh, yeah. Och van radikal rector politik.

[Interviewer]

Incorrect design.

[Comedian]

Yeah. And is it need eichelagh? Yeah. In that club. Insert van Kultur stridenke activist stereotyperent of conservatif. And the underground comedians. Woke Mac to humor. Kapot. Yeah. Marinit per se. The Heila teit Grappe over Heil harde Grappe mache over Mensif Kluh over Frauf over Tran's Persona and. Polarisasi marked a Huber kapot now.com Dengik Velvet, mirin. And that is. Paul for the Freid van Mannings outing Marau Hilhau over. In what you knew by Trump seat comedians von de telefisiche haudwoor. So Oswald Gebert, Jimmy Kimmel. I met Stephen Kolber.

[Interviewer]

Yeah, absolutely.

[Comedian]

Europa finland and. That in the Grandkont. And yeah. Eichelag. Yeah. Intrasanter is rewarde over relics. That hot ears dengkig undre de macke met yeah. Met ghdur undre the Danes and Muhammad cartoons and chappa over Muslims and over Islam and van after Jared vedasuntin Klamathar ukfelmi Religis Bey runtrum racisma sexisme who more offered trans Persona. Social media. Inset vanish. Oak.

[Interviewer]

Adolf Hitler met in bus verbs on Sickland beyond where the orthodox Yoda achterfort met spout in the spoutbus and. The May Step and we found the feeder outmost.

[Comedian]

Oh yeah.

[Interviewer]

That's interesting. He'll go yeah. But that was actually the outloper from the Jagendeichte von Allesmuth and here bechinted.

[Comedian]

Yeah. And. From the beginning of the. And yeah what occurs. And the norm for schreifense die.

[Interviewer]

What is now the humor is heft links nor humor. From 4 setting from Peter Pannekuk the Itzei over me too.

[Comedian]

Yeah. Blessing in disguise. Like

[Interviewer]

a sort of self spot design.

[Comedian]

Yeah.

[Interviewer]

And don't have this out moment.

[Comedian]

In invero Tidor Schlechtis. Now. Exactly. And left laser the Hala

[Interviewer]

oblinks. The gruff neur from california dutton ansi von trump.

[Comedian]

Yeah. Yeah. Now it's very interestant. The hader Altaitensworth. Vanout Niedermolt onerscheid the artiste kandorp and a personage of the Persona dies open to nielsette and it was ogdeofannon dun vanon vad grotere beweg die kill buyentfind namlektot in de jage tunware the baby boomers. Hope and so and Frank de Junger die varetun de gester and die sachetunen von Ritter kandorp and Hermann Finkers and Bert Fisser up Ainsen Hill underscore. Introduce eichelichalwas and Oakville politik in seikresin my daughter Nieder sodanich erkentwerd wanted minister

[Interviewer]

was nied Wim Kahn the over the karmer sprocken over ministers precis.

[Comedian]

He were mainstream geborder and nudun mama oak for durens Patrick Laurai by four belts. Yeah.

[Sebefestre Alema Vachell]

Yeah.

[Comedian]

Absolute and oakensen last for stelling werti eichlag dor beine allen unsen gretzma heit yeah. Over her critic. Stand up comedians the oeil langba comedy trains it what er. Manaverod is enig dengtad undarte nat ein van de strathe and omnichiti athar comedy club sein echten manevehot where in the oak met fif manner in the lineup statistics the mononid rub over yaumaken ohnung Frau obtrede dies. Yeah, Echelik.

[Interviewer]

Well, yeah.

[Comedian]

In the Romans auteitraun om rethurikachon und vikling. And. And for zetterachlich insid.

[Interviewer]

So he tells Bill Burr in Amerika.

[Comedian]

Yeah, absolutely,

[Interviewer]

Yeah.

[Comedian]

Nus at mir von inadate hill quetzbah in oppe over Jaeger. The pressi of Jaeger and amikonj oken tabudobre. Yeah, absolutely. And that merktig okeman unershug kep. Ok. And that kosme filmer died. Poo. Now. Framed for it. And that is.

[TFR Holland Group Representative]

By TFR Holland Groupe in the technologie Wooding and Zohar Tukamps bestender and Met matshrapike Impact. Van elf prosend active growth fund medor lopen tushirt tfr holland group with andart miranda mint beleka brent for the dukumst.