W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Janusz Wróblewski i reżyser Marcin Borchardt, twórca takich dokumentów jak „Beksińscy. Album wideofoniczny” oraz „Tony Halik. Tu byłem”. Rozmawiamy o tym, jak powstaje film dokumentalny, który potrafi ożywić archiwum filmowe i zamienić je w uniwersalną opowieść o sztuce i wolności.

Głównym tematem jest awangarda polska i jej najwybitniejsi przedstawiciele: Franciszka oraz Stefan Themerson, o których Marcin Borchardt nakręcił swój najnowszy film „Moi Themersonowie”. Reżyser analizuje ich nowo odnaleziony film eksperymentalny z lat 30. pt. „Europa”, stawiając ich w jednym rzędzie z takimi postaciami jak Salvador Dalí czy Luis Buñuel, autor przełomowego dzieła sztuki awangardowej „Pies andaluzyjski”.

Dowiecie się, dlaczego malarstwo Franciszki Themerson jest dla gościa równie poruszające co prace, które stworzyli Lucian Freud i Francis Bacon, oraz jak wyglądało ich życie po drugiej wojnie światowej w Londynie i Paryżu. To tam prowadzili wydawnictwo Gaberbocchus Press, publikując takie tytuły jak „Król Ubu” czy „Wykład profesora Mmaa”, książka, o której sam Bertrand Russell pisał, że jest równie istotna co „1984” George’a Orwella czy „Nowy wspaniały świat” Aldousa Huxleya.

W rozmowie poruszamy także wątki historyczne, takie jak II wojna światowa, modernizm w sztuce oraz emigracja Polaków. Marcin Borchardt zdradza, jak dziś, korzystając z nowych technologii, można na nowo interpretować polski film sprzed dekad. Na koniec pytamy, jakie są jego plany filmowe i dlaczego dokument to dla niego nieustanne odkrywanie nieznanego.

Dowiesz się z tego odcinka:
– Jak reżyser filmu „Moi Themersonowie” pracuje z archiwalną taśmą, by zamienić stare dokumenty w emocjonujące, nowoczesne kino?
– Co sprawiło, że Bertrand Russell zachwycił się polską prozą i porównywał ją do najważniejszych antyutopii Orwella i Huxleya?
– Czy polski eksperyment filmowy z lat 30. był bardziej rewolucyjny od zachodnich klasyków?

Oś czasu:
00:00 – Najciekawsze fragmenty
00:09:26 – „Europa”: Filmy Themersonów na tle zachodniej awangardy
00:15:40 – Malarstwo Franciszki w zestawieniu z Baconem i Freudem
00:21:12 – Gaberbocchus Press i wydawanie „Króla Ubu”
00:31:00 – Jasia Reichardt: przewodniczka po Themersonach
00:45:50 – Co łączy Beksińskich, Halika i Themersonów?