Hosted by NPO Radio 1 / VPRO · EN
Lex Reitsma is grafisch ontwerper en filmmaker. In 2002 ontving hij de H.N. Werkmanprijs voor zijn werk voor De Nederlandse Opera, waar hij 24 jaar lang verantwoordelijk was voor de huisstijl. Hij ontwierp catalogi, affiches en fotoboeken als ‘De grachten van Amsterdam’ en ‘Hollandse Velden’ en maakte documentaires over onder andere grafisch vormgever Wim Crouwel, boekenmaker Irma Boom en architect Gerrit Rietveld. Nu verschijnt de documentaire ‘Kho Liang Ie – Ontwerper van zijn tijd’, over het leven, werk en de betekenis voor het vakgebied van industrieel ontwerper en interieurarchitect Kho Liang Ie. Tegelijkertijd is er van zijn werk de overzichtstentoonstelling ‘Kho Liang Ie - Mid-Century Modernist’ in Het Stedelijk Museum Amsterdam. Ellen Deckwitz gaat met Lex Reitsma in gesprek.
Vera Beths is violist. In 1969 won ze de eerste prijs van het Nationaal Vioolconcours Oskar Back. Dit jaar mocht ze deze nogmaals in ontvangst nemen voor haar bijdrage aan de Nederlandse Vioolcultuur. Ze was violist bij verschillende symfonieorkesten en medeoprichter van het ensemble ‘Archibudelli’. Tot voor kort gaf ze les aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag en dit doet ze nog altijd bij het conservatorium van Amsterdam. Ter gelegenheid van haar tachtigste verjaardag maakte haar dochter en documentairemaker Carine Bijlsma, ‘De Muziekwereld van Vera Beths’, een documentaire over Beths muziekcarrière als leerling, haar opkomst als soliste, de samenwerking met collega-musici en haar decennialange lespraktijk.
Sarah Janneh is actrice en zangeres. Ze is te zien op televisie in onder andere ‘Het Klokhuis’ en de series ‘Tropenjaren’ en ‘Koningshuis the Musical’. Janneh is verbonden aan het gezelschap NITE + Club Guy & Roni en speelde in onder meer de theatervoorstellingen ‘Exit Macbeth’ en ‘Nachtwacht’. Ook heeft ze haar eigen muziek uitgebracht en schrijft ze columns voor ‘&C’. In 2025 verscheen haar eerste solovoorstelling, de muziektheatershow ‘Brabo Leone’. Nu speelt ze in de muziek-, dans en theatervoorstelling ‘Spinoza de Mokum musical’. De voorstelling speelt zich af in een Portugees-Joodse vluchtelingengemeenschap van het 17e-eeuwse Amsterdam en vertelt het verhaal van twee zussen en hun broer; over liefde, overtuiging en de moed om anders te denken. Femke van der Laan gaat met Sarah Janneh in gesprek.
Claire Pijman is cinematograaf en regisseur. Als cinematograaf werkte ze aan films als ‘Jermal’ en documentaires als ‘Dinner with the president’. Ze regisseerde onder andere de documentaire ‘Living the Light - Robby Müller’, waarvoor ze in 2019 een Gouden Kalf voor Beste Lange Documentaire won. Voor de film ‘Echo the Now’ won ze Beste Cinematografie op het New York International Woman Film Festival. Recent maakte ze de film ‘Een vrouw als Monique’, over actrice Monique van de Ven. Nu verschijnt de documentaire ‘Batik Beats en Bumbu’, over kunstenaars van de derde generatie met Indonesische roots, die hun culturele erfgoed omarmen in hun werk.
Helga Salemon is Ruslanddeskundige, journalist en onderzoeker. Ze werkte als analist en vertaler op de Nederlandse ambassade in Moskou en deed onderzoek naar onder andere Vladimir Poetin en zijn vertrouwelingen. Eerder schreef ze ’Russische ravage, leven met gewone Russen’. Nu is ze docent Russisch, schrijft ze over Rusland in onder meer de Groene Amsterdammer en Vrij Nederland en is ze vaak op televisie te zien als deskundige. In haar nieuwe boek ‘Poetins Rusland in vijf moorden’ laat ze de lezer kennismaken met de werking van Poetins politieke systeem aan de hand van vijf spraakmakende politieke moorden. Ze legt uit hoe ze werden uitgevoerd, wie de daders waren en hoe de moorden samenhangen met het Poetinregime en de oorlog in Oekraïne. Femke van der Laan gaat met Helga Salemon in gesprek.
Guido van Hengel is schrijver, essayist en historicus. Hij is gespecialiseerd in Europa als idee en constructie, de cultuur van de Balkan, en de Eerste Wereldoorlog. Ook is hij redacteur bij de Nederlandse Boekengids en de tijdschriften Donau en Drawing the Times. Hij schreef de boeken ‘De dagen van Gavrilo Princip. hoe een jonge rebel de Eerste Wereldoorlog ontketende’, ‘De zieners’ en ‘Roedel’. Nu verschijnt ‘Dageraad. Geschiedenis in ochtendlicht’. Met verhalen, mysteriën, nachtmerries, marsen, oorlogen, zuiveringen en gezangen vertelt hij, aan de hand van uiteenlopende historische figuren, over het verlangen naar een nieuw begin. Ellen Deckwitz gaat met Guido van Hengel in gesprek.
Afaina de Jong is architect en beeldend kunstenaar. In 2005 begon ze haar ontwerpstudio ‘AFARAI’, waar ze gebruik maakt van andere kleuren, patronen en verhalen voor een inclusieve ervaring van ruimte. Ze ontwierp onder andere de Slavernij tentoonstelling in het Rijksmuseum en de architecturale installatie ‘Kinship Library’. In 2025 won ze de Amsterdamprijs voor de Kunst voor Bewezen Kwaliteit. Nu is er de tentoonstelling ‘Unruly process: Future. Present. Past.’ in het Van Eesteren Museum, waarin de Jong de ontwikkeling van haar ideeën en projecten laat zien. Met haar werk wil ze een gemeenschap opbouwen die traditionele, patriarchale en koloniale structuren binnen architectuur en design bevraagt en doorbreekt. Femke van der Laan gaat met Afaina de Jong in gesprek.
Babah Tarawally is schrijver en columnist. In zijn werk richt hij zich op de ervaring van nieuwkomers in Nederland en analyseert hij de westerse individualistische cultuur. Hij debuteerde met ‘De God met de blauwe ogen'. Daarna volgden onder andere ‘Gevangen in zwart-wit denken. En hoe we kunnen ontsnappen’ en ‘De getemde man’. Ook schrijft hij columns voor Trouw, die onlangs gebundeld werden in ‘Ik ben omdat wij zijn’. In zijn nieuwe boek ‘Ik ben geen mango, ik ben een mens. De ziel van ubuntu’, gaat hij op zoek naar de kern van menselijkheid. Aan de hand van herinneringen en ontmoetingen verkent hij de ubuntu-filosofie: het besef dat we bestaan dankzij elkaar. Die levenshouding legt hij naast het westerse denken, waarin individualisme vaak centraal staat. Femke van der Laan gaat met Babah Tarawally in gesprek.
Katrien van Beurden is regisseur en actrice. Ook is ze oprichter en artistiek leider van internationaal theatergezelschap Troupe Courage. Als actrice speelde ze in films als ‘De Wederopstanding van een Klootzak’ en ‘Kidnep’ en televisieseries als ‘Rampvlucht’ en ‘De Vuurwerkramp’. Nu regisseert Beurden de tragikomische theatrale wandeling ‘De Stoet’, naar het idee van Adelheid Roosen. Met muziek, poëzie, zang, stilte en verhalen wordt tijdens de wandeling verlies verwerkt en het leven gevierd. Er wordt een beeld gegeven van een alternatieve samenleving, waar het absurde en het kwetsbare naast elkaar bestaan. Femke van der Laan gaat met Katrien van Beurden in gesprek.
Germaine Kruip is beeldend kunstenaar. Ze maakt installaties en objecten waarin kunst en werkelijkheid in elkaar overlopen. Vaak doet ze dat door de omgeving en het publiek te laten participeren, zoals in ‘The Wavering Skies’ en ‘Daytime: Counter Composition’. Sinds 2017 maakt ze ook sonische sculpturen, die bekeken, maar ook bespeeld kunnen worden. Op Holland Festival 2026 presenteert ze haar werk ‘A Possibility’, waarin licht, schaduw en reflectie karakters worden in de ruimte en haar sonische sculpturen met elkaar communiceren door echo en repetitie. Femke van der Laan gaat met Germaine Kruip in gesprek.