41:I[185,["/_next/static/chunks/08z4tkzvltetr.js","/_next/static/chunks/121~yigv24_j6.js","/_next/static/chunks/0jo3du-icy6v2.js","/_next/static/chunks/15cy49d~_zsjj.js","/_next/static/chunks/0..ktetnpeix7.js","/_next/static/chunks/0_htf5~kl..m1.js","/_next/static/chunks/0i6hzvr84kc1r.js"],"SendEmailButton"] 43:I[63625,["/_next/static/chunks/08z4tkzvltetr.js","/_next/static/chunks/121~yigv24_j6.js","/_next/static/chunks/0jo3du-icy6v2.js","/_next/static/chunks/15cy49d~_zsjj.js","/_next/static/chunks/0..ktetnpeix7.js","/_next/static/chunks/0_htf5~kl..m1.js","/_next/static/chunks/0i6hzvr84kc1r.js"],"AddToLibraryButton"] 44:I[29721,["/_next/static/chunks/08z4tkzvltetr.js","/_next/static/chunks/121~yigv24_j6.js","/_next/static/chunks/0jo3du-icy6v2.js","/_next/static/chunks/15cy49d~_zsjj.js","/_next/static/chunks/0..ktetnpeix7.js","/_next/static/chunks/0_htf5~kl..m1.js","/_next/static/chunks/0i6hzvr84kc1r.js"],"ShareButton"] 45:I[58016,["/_next/static/chunks/08z4tkzvltetr.js","/_next/static/chunks/121~yigv24_j6.js","/_next/static/chunks/0jo3du-icy6v2.js","/_next/static/chunks/15cy49d~_zsjj.js","/_next/static/chunks/0..ktetnpeix7.js","/_next/static/chunks/0_htf5~kl..m1.js","/_next/static/chunks/0i6hzvr84kc1r.js"],"ProcessEpisodeButton"] 46:I[45269,["/_next/static/chunks/08z4tkzvltetr.js","/_next/static/chunks/121~yigv24_j6.js","/_next/static/chunks/0jo3du-icy6v2.js","/_next/static/chunks/15cy49d~_zsjj.js","/_next/static/chunks/0..ktetnpeix7.js","/_next/static/chunks/0_htf5~kl..m1.js","/_next/static/chunks/0i6hzvr84kc1r.js"],"SignupCTA"] 3b:["$","div",null,{"className":"flex flex-wrap items-center gap-x-4 gap-y-1 font-mono text-[12px] uppercase tracking-[0.1em] text-[color:var(--fg-3)]","children":[["$","time",null,{"dateTime":"2026-03-14T06:00:00.000Z","children":"March 14, 2026"}],["$","span",null,{"aria-hidden":true,"children":"·"}],["$","span",null,{"children":"01:12:12"}],false]}] 42:T517,

Dziś opowiemy o punkcie zwrotnym w relacjach amerykańsko-irańskich: wydarzeniu, które sprawiło, że z potencjalnych sojuszników w walce z zachodnim imperializmem Amerykanie stali się dla Irańczyków takimi samymi imperialistami jak wcześniej Brytyjczycy - a nawet gorzej, bo jeszcze dwulicowymi.

Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski

W dzisiejszym odcinku zajmiemy się historią zamachu stanu w 1953 roku, który obalił demokratycznego premiera Iranu Mohammeda Mossadegha. Przewrotu, o którym na Zachodzie niewielu ludzi pamięta, ale w Iranie jest raną, która się nigdy nie zagoiła.

Skąd wzięli się Amerykanie w Iranie? Dlaczego zaangażowali się w obronę interesów Brytyjczyków i Anglo-Iranian Oil Company, znienawidzonego przez zwykłych Irańczyków monopolisty? Jaką rolę odegrały w tym amerykańskie wybory prezydenckie w 1952 roku? Dlaczego Eisenhower, przeciwnik „kompleksu wojskowo-przemysłowego”, zgodził się na tajną akcję CIA w Iranie?

Posłuchajcie o historii wojskowego przewrotu, w którym swoje role odegrali szach, jego siostra bliźniaczka, premier w piżamie, sympatyzujący z nazistami generał, irańscy zapaśnicy, człowiek o ksywie „Bezmózgi” i wnuk amerykańskiego prezydenta.