
Doğru insanla mı birliktesin? Doğru ilişkide misin? Bu video 8 başlık üzerinden sağlıklı sağlıksız ilişkileri değerlendiriyorum.
Loading summary
A
Merhaba sevgili dostum, yeni bir ilişkiye başlamış olabilirsin ya da var olan ilişkinde sorunlu bir dönemden geçiyor olabilirsin. Böyle zamanlarda insanın kafası biraz karışır. Acaba doğru insanla mı birlikteyim? Acaba doğru bir ilişki içinde miyim? diye işte böyle zamanlarda çok işine yarayacak bazı yöntemlerden bahsetmek istiyorum.
Hazırsan başlayalım. İlk olarak şunu sormak isterim sana. Karşındaki insanın yanında böyle tedirgin olmadan sıkıcı olabiliyor musun? Yani en sıkıcı taraflarını gösterebiliyor musun? Toksik ilişkilerde ne oluyor biliyor musun?
Her an bir performans göstermek zorundaymışsın gibi hissediyorsun. İlk başlarda her ilişkide bu vardır ama üzerinden uzun bir zaman geçmesine rağmen hala ona en doğal halini gösteremiyorsan, her zaman ilgi çekici, her zaman eğlenceli, her zaman komik, muhabbetli, seksi olmak zorunda hissediyorsan bu aslında zorlayıcı bir durum çünkü bunun arkasında ne yatıyor biliyor musun? İnsan o anda eğer öyle olmazsa terk edileceği ya da beğenilmeyeceği noktasında ya da karşısındaki insanın başka birini beğeneceği endişesini yaşıyor. Ve bu gerçekçi değildir. Her insanın sıkıcı bir tarafı vardır.
Hayatının önemli bir kısmı sıkıcıdır. Ama güvenli sıkıcılık dediğimiz bir mevzu var. O da karşındaki insanın seni yargılayacağından korkmadan... ...gayet rahat bir şekilde en sıkıcı halini... ...ilgi çekici olmadan, muhabbetli olmadan, belki suratın asık bir halini...
...onun yanında sergileyebiliyorsun. Ve bu gayet ilişkinin doğal bir parçası sayılıyor. Ya da o köşede kitabını okuyor, sen tabletinden bir film, dizi izliyorsun... O an herkes kendi halinde takılabiliyor. Bazen konuşmayabiliyorsunuz.
Bir gün boyunca böyle herkes yapması gerekeni yapıyor ama bundan rahatsız değilsiniz. Bu ilişkinizin iyi olduğunu gösteren işaretlerden bir tanesi. Ama devamlı böyle bir performans göstermek zorundaysan ve göstermediğin zaman kötü şeyler olacağı endişesini taşıyorsan bu olumsuz bir işarettir. Ve bence çok önemli bir durum var toksik ilişkilerle ilgili. Buna dikkat etmeni özellikle tavsiye ediyorum.
Mesela karşı tarafın seni en çok etkileyen özelliği aynı zamanda sana en çok zarar veren tarafı mı? Bunun genelde geçmişimizle çok alakası var. Mesela içinde büyüdüğün aile de narsistik anne babaların olmuş olabilir. Çok mesafeli, uzak, ilgisiz anne babaların olmuş olabilir. İnsan ne yapıyor biliyor musun böyle bir durumda?
Devamlı o yarım kalmış hikayeyi tamamlıyor ama her seferinde başarısız oluyor. Çünkü o insanlar genelde değişmeyecek insanlar oluyor. Ama sen başarısız oldukça yine aynı hikayeleri tekrar tekrar yaşıyorsun. O ilişki biçimi sana zarar veriyor ama bildiğin, aşina olduğun şey o olduğu için tekrar ona çekiliyorsun. Mesela böyle bir durumda ne olur biliyor musun?
Kıskanç ve kontrolcü kadınların, erkeklerin sana zarar verdiğini biliyorsundur. Daha önceki ilişkilerinde belki bundan dolayı şiddet görmüşsündür. Ama şöyle bir durum var. Bu sana güç temsili gibi geliyordur. Sahiplenicilik gibi geliyordur.
Koruyuculuk gibi geliyordur. Böyle olan insanları çok çekici bulursun ama aynı zamanda sana zarar veren şey bu olur. Ya da bazı insanlar çok aşağılayıcı, küçümseyici, mesafeci davranır ve böyle birisi aslında sana zarar vermiştir daha önce defalarca ama seni heyecanlandıran şey budur. Ama birisi gelse dümdüz her şeyi doğru düzgün yapsa onu heyecan verici bulmazsın, onu sıkıcı bulursun. İşte bu önemli bir mevzu.
Bir ilişkide çekici bulduğun şeyle karşı tarafın sorunlu olan kısmını eğer aynıysa orada bir sıkıntı vardır demektir. Sağlıklı ilişkilerde ne oluyor? Eğer birisi karşındaki insan aşırı kıskançsa, aşırı kontrolcü ise Diyorsun ki bir dakika bu sıkıntılı bir durum. Bana baskı yapıyorsun. Ya da çok mesafeliyse bir git bir gel yapıyorsa diyorsun ki arkadaş karar ver burada mısın, yanımda mısın, uzak mısın?
Eğer bundan rahatsız olup bunu ifade edebiliyorsan ve orada mesafeni koyabiliyorsan en azından sağlıksız bir ilişkiyi de önlemiş oluyorsun. Kötü haberleri ilk kime söylüyorsun? Hayatındaki insana bunu açıklayabiliyorsan bu aslında sağlıklı bir ilişki içinde olduğunu gösterir. Mesela diyelim ki bir trafik kazası yaptın. Hani küçük bir kaza ama maddi hasarlı.
Belki onun arabasıydı. Belki kendi arabanda ama hata sende. İşte bir sıkıntı çıktı. Bir arkadaşınla tartıştın. Ailevi bir sorun oldu.
Belki yüksek lisans yapıyordun. Orada bir hata yaptın. Böyle durumlarda, hatalı olduğun durumlarda hayatındaki insana bunu anlatabiliyor musun? Eğer rahatlıkla anlatabiliyorsan bu sağlıklı bir ilişki içinde olduğunu gösteriyor. Çünkü o zor durumlarda şefkati o insanda bulacağını biliyorsun.
Ama o insandan saklıyorsan, başkalarını anlatıp ona hiçbir şey olmamış gibi söylüyorsan, yalan söylüyorsan bu da yine toksik ve zararlı bir ilişki içinde olduğunu gösterebilir. Rahatça hayır diyebiliyor musun? Mesela karşı taraf dedi ki hadi bizimkilere gidelim, bayramda şunu yapalım, işte arkadaşlarımız bize gelsin, otursun yemek yiyelim ve böyle bir durumda sen hayır dediğin zaman karşı taraf şöyle diyorsa ya tamam makul, sen de yoruldun bu hafta. Olmadı ben onlarla dışarıda buluşayım ya da ben olmadı annemlere tek gideyim. Böyle bir cevap verdi.
Küsme yok, tavır yok, trip yok. Bu aslında sağlıklı bir ilişki içinde olduğunu gösteriyor. Ama hayır dediğin zaman, hatta demeden önce bile seni afakanlar basıyorsa, dedikten sonra karşı taraf küsüyorsa, cezalandırıyorsa, seni misilleme yapıyorsa bu da sıkıntılı bir ilişkinin işareti olabilir. Rahatça hayır diyebiliyorsan, bu konuda suçluluk hissetmiyorsan o sağlıklı bir ilişkinin işareti. Ama burada bir ayrıntı var.
Adaletli olmak önemli. Hani aile mevzusundan bahsettim ya, sen işine geldiği her noktada karşı taraftan evet cevabını beklerken, işine geldiği yerlerde hep ona hayır diyorsan, yani bizimkilere gidecekken hep evet ama sizinkilere gideceğiz, ben rahatlıkla hayır diyebilmeliyim. Bunu kastetmiyorum. Bu birazcık istismar oluyor. Eşit bir durumda, makul koşullarda hayır demekten bahsediyorum.
Bu da ciddi, önemli bir ayrım. Kavgalarda, tartışmalarda ilişkinin yarınını görmeye devam ediyor musun? Bu da önemli bir soru. Şimdi toksik bir ilişkide ne oluyor biliyor musun? Sıkıntılı bir ilişkide.
O anki tartışmada insanlar hemen birden vitesi köklüyorlar. Bitti. Bir daha görüşmeyeceğim. Yarın boşanma davası açıyoruz. Ben anama küs gidiyorum.
Ben babama gidiyorum. Ben evi terk ediyorum. Her tartışma ilişkiyi bitirme noktasına getirilir ya da onunla tehdit edilir. Ama sağlıklı bir ilişkide ne olur biliyor musun? O anda tartışırsın.
Belki böyle sinirler çok yükselir, öfkelenmişsindir. Ama bu şu noktaya gelmez. Ya biz ayrılacağız diye düşünmezsin. Yarın sabah o insanın yanında olacağını, ayrılmayacağınızı bilirsin. Çünkü kafanda şu vardır.
Bu ilişkide daha önce de benzer problemler oldu ve çözüldü. Bu da çözülür olan problemlerden bir tanesi. Bunu böyle hayati bir alarm gibi algılamazsın ki daha önce de zaten defalarca çözmüşsünüzdür. Ama böyle biraz sıkıntılı ilişkilerde her tartışma bir ayrılığa kapı aralıyor olabilir. Sağlıksız ilişkilerde bir insanı ya mükemmel görürsün, her şey yolunda giderken sanki o insan kusursuz bir insan gibi gelir sana, hiçbir hatası yoktur gibi hissedersin ama bir tartışma olduğu zaman dünyanın en kötü insanı odur.
Ama ne oluyor biliyor musun böyle olunca? Bu siyah-beyaz şeklinde görme mevzusu karşındaki insanı makul bir şekilde değerlendirmeni engelliyor, sorunları çözmeni engelliyor. Ya böyle diptesiniz ya da zirvedesiniz ama arada bir yerde gerçekçi ilerleyemiyorsun. Sağlıklı ilişkilerde o insanın diyelim ki kötü bir alışkanlığı var. Dersin ki seni çok seviyorum ama böyle de bir problemimiz var.
İkisini bir arada görebilirsin. O insanın iyi yanlarını da değerlendirebilirsin. Kötü yanlarını da makul bir şekilde görebilirsin. Ama öbür tarafta iyiyken, kusursuz, kötüyken hiç iyi bir tarafı yok. Bu da önemli ayrımlardan bir tanesi.
O insanla ilişkiye başladıktan sonra diğer ilişkilerin nasıl etkilendi? Sağlıklı ilişkilerde ne oluyor biliyor musun? Karşı tarafla kurduğun o güvenli ilişki senin psikolojik deponu, duygusal deponu dolduruyor. Ve daha özgüvenli hissediyorsun, daha iyi hissediyorsun. Bu da ne oluyor?
Diğer insanlarla olan ilişkilerini de olumlu etkiliyor. Eskiden ailene karşı sabırsızdın belki de, öfkeliydin. Onlara karşı daha sabırlı oluyorsun. İş hayatında özgüvenin artıyor, sınırlarını koyabiliyorsun. Diğer insanlarla, arkadaşlarınla geçirdiğin vakit daha kaliteli oluyor.
Yani iyi bir ilişki sadece o insanla kurduğun ilişkiyi iyi hale getirmez. Diğer insanlarla olan ilişkilerini de düzeltir. Ama kötü bir ilişkide ne olur biliyor musun, toksik bir ilişkide? Sadece o insanla aran iyi olur ama diğer herkesle aran bozulur. Ailenle aran bozulur, arkadaşlarıyla aran bozulur, iş hayatında performansın düşer.
Yani bu da önemli işaretlerden birisi. Eğer o insanla aran iyi ama eski oranla yani o insan hayatına girdikten sonra diğer ilişkilerin bozulmuşsa bu da sıkıntılı bir ilişki içinde olduğunu gösteren şeylerden birisi olabilir. İlişkinde bir hesap defteri var mı? Yani devamlı her şeyde karşılık bekliyor musun? Ne demek istiyorum?
Mesela bir kere özür diledin, sonra başka bir olay oluyor, o özür dilemiyor diyorsun ki ben üç kere özür diledim, sen bir kere özür diledin. Hiç adil davranmıyorsun. İşte senin dediğini dört kere yaptık, benim dediğimi hiç yapmadık. Senin dediğin yemeği yedik, benim dediğim yemeği yemedik. Şimdi bunu neden yapıyorsun?
Kafada devamlı böyle bir adalet refleksi aşırı tartı içerisinde. Bunun sebebi şu, ilişki içinde güvende hissetmiyorsun muhtemelen. Her an kandırılabilirmişsin gibi, her an böyle istismar edilebilirmişsin gibi düşündüğünden dolayı beyin bunu otomatik yapıyor bir refleks olarak. Yani devamlı tetiktesin ve ölçüm yapıyorsun. Ama bu bu arada şeyde de olabilir.
Mesela bir arkadaşının böyle küçük hesaplar yapıp sana işte seni kandırdığını, seni kullandığını düşündüğün zaman senin için hiç önemli olmayan bir bardak çayın bile hesabını yapabilirsin. Ama güvendiğin zaman o hesap defteri kapanıyor. Oturup işte ben üç kere özür diledim, işte üç kere senin dediğin oldu, bir kere benim dediğim oldu mevzusu bir şekilde ortadan kalkıyor. Bu arada bilinçsiz yapılan bir şey, beyin devreye giriyor burada. İlişki sana güven veriyorsa, ilişkide rahat hissediyorsan bu hesabı tutmuyorsun.
Ama bu hesabı tutuyorsan muhtemelen ilişkide bir sorun var demektir. Peki sevgili dostum, ilişkinde bu saydığım şeylerin hangisi var, hangisi yok? Yorumlarda cevaplarını okuyacağım, merakla bekliyorum açıkçası. Ve ilişkide böyle çok kutsallığa ben inanmıyorum. Hiç kimse çok özel değil, hiç kimse mükemmel değil.
Hepimizin böyle kusurları var ama bazı ilişkilerde o kadar çok sorun bir araya geliyor ki yani oraya yatırım yapmak ne kadar mantıklı? Elbette buna sen karar vereceksin. Bu arada bu saydığım şeylerin bir iki tanesi problem değil ama bir çoğunu bir arada yaşıyorsan orada çok temkinli olmanı öneririm sana. Beni dinlediğin için teşekkür ediyorum güzel insan. Kendine çok iyi davran.
Görüşmek üzere. Hoşçakalın.
Podcast: Kendine İyi Davran
Bölüm: Doğru İnsanla mı Birliktesin? 8 Konuda Test Et
Tarih: 28 Mart 2026
Sunucu: Beyhan Budak
Bu bölümde Klinik Psikolog Beyhan Budak, bir ilişkide “doğru insanla birlikte olup olmadığını” anlamak için kullanılabilecek 8 önemli kriteri sade, samimi ve anlaşılır bir dille ele alıyor. Daha sağlıklı, güvenli ve doyumlu ilişkiler için ilişki dinamiklerini analiz etmeye rehberlik ediyor. Dinleyiciler, mevcut veya yeni başladıkları ilişkilerde kendilerini test etmek ve daha iyi bir karşılıklı uyum yakalamak için pratik ipuçları ve psikolojik açıklamalardan faydalanabiliyor.
Beyhan Budak’ın bu bölümü, ilişkilerinde derin ve dürüst bir içgörü yakalamak isteyen herkese, pratik ve psikolojik açıdan güçlü, yol gösterici sorular sunuyor. Anlatım akıcı ve dost canlısı; kişinin kendine ve ilişkisine dürüstçe bakabilmesi için güçlü bir motivasyon sağlıyor.