To drugi odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.

Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji wielokrotnie przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.

W poprzednim odcinku poznałeś historię jego zuchwałego przechytrzenia NKWD, by uniknąć nieznanego losu oficerów i w efekcie egzekucji w Katyniu. Zakończyłem na jego skoku z pędzącego pociągu.

Dziś opowiem Ci, co stało się po tym jak nasz bohater uciekł z tego niemieckiego transportu jeńców wojennych w okolicach Kielc.

W tym odcinku:
→ Dowiesz się, jak zwykły człowiek staje się kurierem tajnego państwa
→ Poznasz metodę zapamiętywania, która pozwalała przenosić setki stron dokumentów w głowie → I zrozumiesz, dlaczego czasem jedynym wyjściem z piekła jest… wybór śmierci

Słuchaj teraz i przekonaj się, dlaczego historia Jana Karskiego zmieni Twoje myślenie o sile człowieka.

Wesprzyj mój podcast przez postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz

Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA:

Autobiografie i wspomnienia:

„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin; wznowienie Georgetown University Press, 2013) – pierwsza autobiografia, pisana podczas wojny
„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona i poprawiona przez autora
„Emisariusz Witold” – Stanisław M. Jankowski (1991, Nowy Jork) – biografia oparta na wywiadach z Karskim
Wspomnienia Zbigniewa Rysia – „Wspomnienia kuriera” (2013)
Wspomnienia Zofii Rysiówny – „Z przeżyć okupacyjnych”, Rocznik Sądecki, tom 9, Nowy Sącz, 1968

Wywiady i nagrania (dostępne online):

Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – pełna transkrypcja w Mediatece Muzeum Historii Polski (mediateka.muzhp.pl) oraz w kolekcji USHMM
Przemówienie na Międzynarodowej Konferencji Wyzwolicieli, październik 1981
Wywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube: „Jan Karski – Interview at Yad Vashem”

Biografie:

„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons)
„Emisariusz Karski” – Maciej Kozłowski (biografia polska)
„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar Piasecki

Źródła instytucjonalne:

US Holocaust Memorial Museum – encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/jan-karski
Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata – sprawiedliwi.org.pl/en/stories-of-rescue/story-jan-karski-according-latest-research
Google Arts & Culture / Muzeum Historii Polski – wystawa „Jan Karski: Humanity’s Hero”
Jan Karski Educational Foundation – jankarski.net
Archiwum Georgetown University
Warsaw Institute – warsawinstitute.org/jan-karski-emissary-free-world

Polskie źródła regionalne:

Twojsacz.pl – „28 lipca 1940: Akcja Szpital”
Wojennysacz.pl – projekt historyczny „Wojenny Nowy Sącz”
Sączopedia – lokalna encyklopedia historyczna