
Hosted by Thân khỏe - Tâm an - Sống hạnh phúc · VI

Bình thản khi mọi thứ rối tung Cuộc sống luôn có những cú bẻ cua siêu gấp mà mình không thể lường trước được. Việc của mình đơn giản là giật mình, té sấp mặt rồi đứng lên thôi. Hoảng loạn cũng chẳng giải quyết được gì. Đau thì trải nghiệm cảm giác đó, băng bó vết thương, mua thuốc trị sẹo về dùng. Cơ thể mình hay lắm, cứ nhẹ nhàng chấp nhận những đau thương của bản thân thì lại càng có nhiều tốt đẹp xảy đến. Tất cả con đường đều gập ghềnh, dù bạn có chọn đi lối nào đi chăng nữa vẫn luôn có những “ổ gà” chờ sẵn. Không gập ghềnh về tài chính, thì cũng gặp đủ chuyện với tinh thần, cảm xúc. Nói chung là không có con đường nào mà nó bằng phẳng cả. Vì nó khó đi, khó chinh phục nên mới cần đến bản lĩnh của bạn. Đôi lúc “nhờ” một ai đó không chừng lại bị “vả”, hay “dựa” vào một người nào đó bị “dẫm” lúc nào không biết. Chi bằng cứ bình thản đi bằng đôi chân của mình. Có thể đôi chân đó không ít lần chảy máu, nhưng cứ đi, cứ tiến về phía trước, nó sẽ trở nên chai sạn, miễn nhiễm không còn biết đau với sỏi đá. Không đau ở đây không có nghĩa là lãnh đạm, vô cảm. Không đau có nghĩa là nội lực của bạn đang ngày một mạnh hơn để nhẹ nhàng đi qua gập ghềnh. Dựa vào chính mình chưa bao giờ là dễ, nhưng lại là vững chắc nhất. Mọi thứ rối tung lên, chỉ đơn giản là vì bạn không đáp ứng được những mong muốn của xã hội, vì bạn so sánh mình với người khác để tự thấy mình bất hạnh. Mỗi người đều phải sống trọn cuộc đời của mình, người khác vui khi đạt được những điều họ mong muốn, bạn lại lấy đó làm thất vọng, có phải chăng mình quá ích kỉ với họ, quá tàn nhẫn với bản thân? Người ta nói khổ luyện chứ đâu ai nói sướng luyện nhỉ? Làm gì cũng khó, làm gì cũng phải trầy da tróc vẩy, lên bờ xuống ruộng mới vỡ ra được nhiều thứ, mới hiểu được mình cần làm gì tiếp theo. Chỉ có làm biếng là dễ. Ngay khi đang trải nghiệm sự bế tắc cũng là thời điểm xứng đáng để bạn tận hưởng trong hạnh phúc. Nghe hơi trừu tượng một tí, nhưng càng nghĩ về những điều chưa đạt được, bạn lại càng thấy mình bất hạnh. Sao đang ăn kem thì cứ tận hưởng đi, cứ mãi về dealine đang dang dở làm gì? Sao phải tự hành hạ bản thân vậy? Mọi thứ đều chuyển động tứ tung hết lên, bạn càng rối thì lấy đâu ra điểm dừng để chỉnh đốn hàng ngũ. Không có sự chỉ huy của bạn thì lộn xộn vẫn cứ mãi hỗn độn mà thôi. Bình thản lùi lại một bước nhìn mọi việc đang lộn mèo, để biết được nguyên nhân gây ra sự bừa bộn này là gì. Có sự tỉnh táo bạn mới tìm ra được mấu chốt của vấn đề mà giải quyết. Mỗi người đều có câu chuyện đời để kể, và có vô ván trái đắng phải trải qua. Chẳng nên so sánh mình với người khác làm gì. Mỗi người tự chọn mình con đường riêng, không ai giống ai. Chỉ cần mình hiểu, chấp nhận con đường mình dấn thân, có đúng, có sai, có nhiều ngã rẽ, có rối tung rối mù thì cứ bình thản mà đi.

Bình yên không có nghĩa là cuộc sống phẳng lặng Khi đi tắm biển bạn thường rất tận hưởng những cơn sóng, làn gió mát và cảm thấy thật tuyệt vời. Nhưng nếu đó là sóng gió cuộc đời thì bạn thường té sấp mặt, và bị chao đảo thậm chí đôi lần thấy sợ. Bạn thường nghĩ rằng hằng ngày cứ êm ả, dịu dàng là bình yên. Bình yên không có nghĩa là cuộc sống phẳng lặng. Bình yên là cảm nhận từ bên trong bạn, chứ không phải xuất phát từ ngoại cảnh. Mọi thứ xung quanh mình đều luôn thay đổi, chẳng qua mình không nhìn thấy mà thôi, mỗi phút giây trôi qua tất cả đều “già” hơn một chút, đều không còn giữ nguyên trạng thái ban đầu, hay nói tích cực hơn chúng luôn mới hơn so với trước đó. Cuộc sống là phải động, không ngừng chuyển biến, điều bạn có thể làm tốt nhất chính là rèn luyện cho mình nội lực vững chắc. Chẳng ai có thể trở nên giỏi hơn mà không nếm trải mùi vị của khó khăn, thử thách, chông gai. Có khổ luyện thì mới có tinh hoa, có áp suất thì mới có kim cương. Càng gặp nhiều sóng gió mình mới có thể trở nên “xịn sò”. Khi thấy yêu thích được việc đi trên sỏi đá chông gai thì có nghĩa là bạn đang cảm thấy bình yên rồi đấy. Vì chỉ khi bạn đủ độ tĩnh bên trong, nội lực đủ mạnh bạn mới có đủ tỉnh táo vượt qua sóng gió một cách thần thái, đỉnh đạc. Chẳng ai khi rối ren trong lòng mà muốn nhận thêm gạch đá từ bên ngoài cả. Khi bạn đủ tự tin đón nhận hết tất cả thử thách trong đời thì có nghĩa bạn chẳng còn sợ hai từ “thất bại” nữa rồi. Bạn thấy trong từng việc mình làm, từng cái sai mình trải nghiệm đều là những thành công bạn có được. Bạn hạnh phúc với tất cả cảm xúc của mình, tất cả sự đấu tranh trong lòng ngủ - hay tiếp tục làm, để rồi bạn tự có quyết định không bao giờ dừng lại, tiến lên phía trước đi con đường và đạt những thành tựu xứng đáng với bạn. Không chờ đợi mọi thứ yên ổn bạn mới có thể an. Chỉ cần bạn đủ dũng cảm cho mình cơ hội để tự đào sâu phát triển bên trong bạn thì không gì là không thể. Cho dù bạn có đang ở đỉnh vinh quang, và té nhào xuống lưng ngựa, mất hết tất cả, bạn cũng có thể xây dựng lại tất cả với một tâm thế bình yên nhất. Mỗi giây phút đều đáng sống, chỉ cần hết mình nhất có thể chính là bạn đã sống không uổng phí rồi. Bình và yên là do bạn quyết định, không ai hay bất cứ việc gì có thể điều khiển bạn có hay không có được sự bình yên.

Chánh Tư Duy Tư duy: suy nghĩ Chánh: chân chính Chánh tư duy là suy nghĩ đúng đắn để tìm ra giải pháp, rút ra bài học cho bản thân và phát triển, chứ không phải suy nghĩ để rồi oán trách, bực dọc rồi để đó gặm nhấm. Trong quá trình suy nghĩ sẽ có sự khó chịu, bế tắc, nhưng cần phải tận dụng những cảm xúc tiêu cực đó để có cái nhìn vượt thoát, hiểu sâu gốc rễ vấn đề và có hướng đi phù hợp. Chánh tư duy trong phạm vi học một kiến thức nào đó, giả sử giáo lý Đạo Phật, sẽ dựa trên những nguyên lý sau: - Thường xuyên ôn lại những gì mình đã học - Đối chiếu với cuộc sống thực tế - Phản biện, thử thách ngay chính đạo lý để hiểu sâu, thực hành đúng Chúng ta sẽ tự đặt câu hỏi, nếu là người có tính cách năng động thích làm việc liên tục, thì làm sao mà lắng mình hay giữ tâm thanh tịnh được? Một điều rất tinh tế, chính những người ấy, khi làm việc hết mình, đầu lúc nào cũng suy nghĩ làm sao chất lượng dịch vụ, sản phẩm của mình tốt nhất, hiệu quả, an toàn cho khách hàng hay làm sao để giúp được nhiều người hơn, là cách họ luyện tập tư duy đúng, tự khắc những hành động, lời nói, cử chỉ, sự quan sát – phân tích – đúc kết của họ được gặt trái ngọt, và rồi tâm họ tự trở nên bình yên. Thanh tịnh, bình yên, thong dong không có nghĩa là lãnh đạm, thờ ơ. Phải có động thì mới có tĩnh. Bụi bẩn trong ly nước, phải được khuấy lên thì khi lắng lại mới biết được cái gì không thể tan được. Điều này có nghĩa, mình có suy nghĩ, có hành động, có trải nghiệm, có dấn thân thì mới biết điều gì làm mình đau, điều gì làm mình không thích, điều gì làm mình vui sướng, từ đó mới biết cách loại bỏ những cặn bẩn, và làm sạch tâm hồn. Cũng sẽ có người hỏi, Đạo Phật dạy mình phải từ bi, hiểu và thương. Vậy nếu mình bắt gặp một người chồng đang đánh một người vợ, mình sẽ hành xử như thế nào? Cả hai người đều đáng thương, thôi để họ đánh nhau tiếp, không nên trách cứ, phán xét? Bạo lực gia đình là hành động cần lên án, người vợ cần được bảo vệ, người chồng cần bị xử phạt. Nhưng, với một người không đủ lý trí mới gây ra những hành động lỗ mảng như vậy, thì những lời chê trách, buộc tội, phán xét liệu có tác động được gì hay không? Đương nhiên sẽ cần phải có kỉ luật răn đe, nhưng nếu kết hợp với phương án tạo cơ hội để họ làm việc tốt và được ghi nhận thì có thể giúp họ nhận thấy mình đã sai và mình có thể sửa. Ngay cả giáo lý Đạo Phật, không phải nghe là tin liền, phải phản biện coi thử giáo lý có thực sự đúng hoàn toàn hay không, có chỗ nào chưa phù hợp, còn bị hở chỗ nào và phối hợp với cuộc sống thực tế, chúng ta sẽ được thôi thúc tìm ra gốc rễ vấn đề và hiểu một cách sâu sắc. Và một khi điều gì đã là chân lý thì càng phản biện chúng ta càng thấm sự đúng đắn của nó hơn. “Tạ ơn người hiến tặng Hạnh phúc lẫn thương đau Để sớm mai thức dậy Còn nhớ gọi tên nhau”

Nhân quả Những chuỗi ngày hoang mang bế tắc Ta than trách cuộc đời hà khắc Sao bất công với mọi cố gắng Ta gieo trồng nhưng quả lại đắng Chưa bao giờ dừng lại suy ngẫm Phải chăng nhân ta gieo chưa đúng Cứ mãi theo vật chất phù du Tham – Sân – Si ta không hay biết Đến một ngày tỉnh thức nhận ra À thì ra mọi thứ từ ta Quả có đắng có chua có cay Đều là do hạt nhân ta gieo Hiểu và thấm quy luật nhân quả Để thực hành tu sửa thân tâm Nguyện nhìn nhận lỗi lầm bản thân Sống khiêm hạ an yên hạnh phúc Vô thường Khóc - cười đời người ai cũng trải Sao mãi vấn vương chuyện buồn đau Chẳng có vết thương nào không lành Chỉ là lòng ta có chịu buông Hợp tan, tan hợp vốn lẽ thường Vui - buồn có đến cũng có đi Hoa đẹp hoa thơm rồi cũng tàn Xuân – Hạ - Thu – Đông luôn đổi thay Từng giây từng phút nào giống nhau Ta đã khác với mình ngày xưa Sao trách người lòng dạ chẳng bền Rồi cay đắng buông lời chia ly Giàu nghèo sang hèn cũng một lúc Thương yêu hờn ghét đều vô thường Chuyện gì rồi cũng sẽ qua Cố chấp làm chi hơn với thua Có ai sống mãi mà không chết Có ai trẻ mãi mà không già Vô thường thấu hiểu ta mỉm cười Bình an trong tâm sống hạnh phúc Chánh kiến Chánh là chân chánh, kiến- thấy, biết Chánh kiến, nền tảng Bát chánh đạo Hiểu biết rõ ràng và đúng đắn Tuân theo Nhân quả và Vô Thường Thấy, nghe, hay, biết trong ngay thẳng Công minh, chính trực, không chủ quan Sự vật thế nào hiểu thế nấy Không sống trong tưởng, không mê tín Không dựa bên này, ngã bên kia Không trắng làm đen, đen làm trắng Không tốt làm xấu, xấu làm tốt Không dở làm hay, hay làm dở Không trái làm phải, phải làm trái Chánh kiến la bàn chỉ dẫn lối Pháp đúng tu tập luôn tinh tấn Chuyển hóa thân – khẩu- ý nghiệp xấu Từ bi cho đi không mong cầu Chân thành, hết mình trọn phút giây Nhẹ thân, nhẹ tâm, nhẹ nhàng sống Ngay tại bây giờ ta bước đi An yên, thong dong, và hạnh phúc

Trong hành trình sống và làm việc, chắc hẳn chúng ta đã từng cố gắng làm thật tốt một điều gì đó để chứng tỏ bản thân. Hay đôi lần, vì không bằng lòng với đánh giá của vị sếp khó tính, chúng ta tập trung cao độ làm một dự án với tâm thế là làm cho bỏ ghét, phải cho mọi người thấy mình giỏi hơn so với nhận xét của sếp. Nếu nhìn nhiều góc độ, lời chê trách của mọi người xung quanh cũng tạo động lực rất nhiều để chúng ta tiến lên phía trước. Tuy nhiên, tự hỏi bản thân, khi nỗ lực chỉ vì sự ghi nhận của người khác, thì niềm vui chúng ta đạt được sẽ kéo dài trong bao lâu? Tập trung cao độ làm việc chỉ vì những dấu “tích” đồng thuận của mọi người, liệu rằng chúng ta có còn nâng niu những tác phẩm do mình tạo ra, khi nhận lại chỉ là những nhận xét trái chiều? Nếu chỉ làm để chứng tỏ “Tôi tài giỏi” thì thật sự chúng ta có thể làm hài lòng được hết 7,5 tỉ người trên thế giới này không? ... Bạn cảm thấy hạnh phúc khi nào? Có phải là khi trao tặng một chiếc bánh cho một em nhỏ vô gia cư với tất cả sự ân cần. Ăn chiếc bánh, em nở nụ cười thật tươi như vừa được tiếp thêm sức sống, và có lẽ nước mắt bạn sẽ rơi nước mắt... Bạn cảm thấy hạnh phúc khi nào? Có phải những chia sẻ vượt qua biến cố thật tâm của bạn vô tình giúp một ai đó có thêm động lực để bước tiếp sau khi gặp trắc trở giống như bạn… Bạn cảm thấy hạnh phúc khi nào? Có phải khi dốc hết sức mình nấu những bữa ăn chất lượng phục vụ khách hàng chỉ đơn giản vì bạn quan tâm đến sức khỏe của họ… Bạn cảm thấy hạnh phúc khi nào? Có phải khi bạn cháy hết mình để cứu lấy bệnh nhân đang trên bờ vực sinh tử… Bạn cảm thấy hạnh phúc khi nào? Có phải khi đứng trước hàng trăm sinh viên, giảng tận tình, đan lồng thực tế và lý thuyết với mong muốn truyền tải kiến thức hữu ích cho các em… Bạn cảm thấy hạnh phúc khi nào? Có phải khi...bạn thật tâm vì muốn cho đi Một điều tuyệt vời đó là, cho đi chân thành bạn sẽ nhận lại được những thành tựu mà không bao giờ ngờ tới. … Khi tập trung làm một việc gì đó với tâm thiện lành, muốn gởi đến mọi người giá trị hữu ích thay vì chứng tỏ cái tôi, đó chính là một phần của Chánh định. Chánh định là sự chú tâm cao độ dựa trên 3 nền tảng - Thiện - Chuyên tâm, chuyên chú - Sử dụng quan sát đa chiều, sâu (Chánh niệm) để khởi sinh trí tuệ Thực hành Chánh định là thực hành tập trung làm việc không vì cạnh trạnh hơn thua biết măt, không vì để khoe khoan. Tập trung để nhận diện bản thân cần phải luyện tập, sửa đổi suốt đời. Chánh định còn nhiều tầng nghĩa và độ sâu sắc, mình còn phải học, hiểu và hành rất nhiều để cảm nhận. Mình xin phép chỉ chia sẻ một vài chiêm nghiệm của bản thân, như là cách để mình ôn bài, nhìn lỗi sai và tiếp tục sửa đổi. “Xin cho con tỉnh táo Không kiêu mạn tự hào Dù tu tiến đến đâu Cũng tự tìm chỗ dở” “Thức dậy miệng mỉm cười Hăm bốn giờ tinh khôi Xin nguyện sống trọn vẹn Mắt thương nhìn cuộc đời”

CHÁNH NIỆM Giữa bộn bề cuộc sống không ít lần chúng ta nổi điên, nổi khùng với cảnh kẹt xe, vội vàng đón con, vội vàng đến nơi làm việc, vội vàng lướt qua nhau. Hình như chúng ta sống là để vội, để bận chứ không phải sống là để sống, để tận hưởng giây phút hiện tại. Khi đang mắc kẹt giữa đám đông xe cộ, chúng ta ao ước làm sao nhanh chóng thoát khỏi cảnh tấp nập với vô vàn khói bụi. Nhưng đến khi cái cảnh quen thuộc ấy bỗng biến mất một cách đột ngột và dài ngày chúng ta ao ước được nhìn thấy lại hình ảnh xưa. Không đâu xa xôi, Sài Gòn - ùn tắt giao thông diễn ra liên miên, đến khi Sài Gòn trọng thương vì dịch bệnh, chúng ta lại mong sao được thấy lại sự nhộn nhịp của thành phố kinh tế trọng điểm của cả nước. Hình như chúng ta ít khi bằng lòng, để hài lòng với hiện tại. Chúng ta để tâm vào quá khứ, vào tương lai, vào ngoại cảnh quá nhiều mà quên mất rằng nơi an toàn nhất, nơi hạnh phúc nhất chính là sự hiện diện của mình ngay tại bây giờ.

KHÔNG THỂ VÀ CÓ THỂ Đây là 2 từ mà chúng ta rất hay sử dụng ở nhiều hoàn cảnh trong cuộc sống. Chúng ta luôn mong muốn biến những điều không thể thành có thể để thỏa mãn mong muốn của mình. Sẽ không ít lần chúng ta gục ngã, tuyệt vọng, chán ghét bản thân sao làm mãi vẫn chưa thành công. Đây là điều không hề hiếm gặp, nhưng thẳng thắng với nhau có thực sự là ngày nào chúng ta cũng cố gắng, nỗ lực không ngừng nghỉ vì mục tiêu thay đổi bản thân để đến với thành công hay không? Sự thật cũng chỉ mỗi cá nhân biết. Bạn có biết vì sao lại có thương hiệu giải khát 7-Up nổi tiếng thế giới không? Người phát minh ra thương hiệu soda chanh có “bề dày” lịch sử lâu đời này là ông Charles Leiper Grigg. Ông tâm sự "Tôi đã làm tất cả những gì có thể để tạo ra loại đồ uống này và thất bại thảm hại đến 6 lần. Tôi mất rất nhiều tiền, và cả nhiệt huyết. Tuy nhiên, tôi quyết định thử thêm một lần nữa. Và phải đến lần thứ 7, mọi thứ mới được như tôi mong muốn. Đó là lý do tại sao tôi đổi tên nó thành 7-Up!" “Never give up” – Không bao giờ từ bỏ là tinh thần nhà sáng lập muốn thổi vào loại đồ uống này. Phải thật sự KHÔNG BAO GIỜ từ bỏ thì mới gọi là nỗ lực không ngừng nghỉ, từng giây, từng phút cho mục tiêu của bản thân. Mình cũng từng than trách cuộc đời bất công, vì sao mình đã cố gắng hết sức nhưng kết quả lại chua chát đến thế. Khi bình tĩnh chất vấn lương tâm, thì không ít lần mình lười biếng, không ít lần mình để cho sự “chán” chế ngự, không ít lần mình tự lừa dối bản thân mình chăm chỉ nhưng thực chất là nỗ lực “ảo”. Khi hành thiền để tìm kiếm sự bình an trong tâm cũng vậy, chắc chắn giai đoạn đầu sẽ rất cực khổ, đau hết chỗ này đến chỗ khác, nhắm mắt là nghĩ ngợi đủ thứ trên đời, không thể ngồi yên. Có một sự thật là ngay cả những thiền sư luyện tập lâu năm, họ vẫn cảm thấy đau khi thực hành. Vì vậy nếu có than trách sao mình ngồi mãi vẫn không được thì hãy thẳng thắn có thật sự là “mãi” hay không? Hay chỉ cần đôi ba lần là từ bỏ, không có sự liên tục? Khi chúng ta muốn thay đổi thói quen, sẽ không ít lần muốn từ bỏ và rồi lại buông câu: “Làm mãi không được!”. Hãy thành thật với bản thân là có thật là Mình làm mãi không nhé? Trong Bát Chánh Đạo, Chánh tinh tấn là chi phần nói về nghị lực – bổ trợ rất nhiều cho 7 phần còn lại. Chánh tinh tấn là chuyên cần, siêng năng và cố gắng đạt đến mục đích tốt đẹp đã vạch sẵn, không bao giờ dừng bước. Mục đích này hướng đến điều thiện lành có lợi cho mình, cho người và cho sự an vui trong tâm. Chánh tin tấn sẽ dựa trên 4 nguyên tắc - Khởi sự ác trong tâm, trong suy nghĩ thì nhận biết, chuyển hóa đừng phát sinh - Đã làm việc ác thì kịp thời dừng lại, nhìn nhận lỗi lầm, tu sửa bản thân, thực hành cho đi nhiều hơn với tâm từ bi - Khởi sự thiện trong tâm, trong suy nghĩ thì hãy bước đi, hãy hành động, chấp nhận rủi ro, thử thách - Đã làm việc thiện thì tiếp tục làm, làm có chiều sâu hơn, làm vì tâm an yên chứ không phải vì sự tán dương. Tựu chung lại thực hành Chánh tinh tấn chính là thực hành nghị lực, nỗ lực để hành động hướng về điều thiện. Đôi lúc cuộc sống có thể dồn chúng ta đến bước đường cùng, bế tắc, phải đấu tranh giữa sự sống và cái chết, thì việc nhận biết đúng sai để làm thật sự rất khó. Vậy thì chúng ta tiếp tục quay lại 4 nguyên tắc của Chánh tinh tấn. “Nếu khi nào mà ta gục ngã Đừng đổ cho số phận là sai Chính là ta không kiên cường ý chí”

Câu chuyện nghề nghiệp, chắc hẳn ai trong chúng ta cũng rất nhiều lần tự hỏi mình có thật sự thích công việc mình đang làm không, nó có mang lại lợi ích gì cho người khác hay không, và đặc biệt mình có kiếm sống được với công việc đó một cách an vui không? Câu trả lời cũng chỉ tự mỗi cá nhân có cho riêng mình. Ai ai cũng từng trải qua nỗi đau, loay hoay đi tìm sự thăng hoa trong việc. Để tìm được công việc mình thích, có thu nhập, mang giá trị cho người khác một cách đúng đắn và trái tim còn được mỉm cười thật sự không dễ chút nào. Có lẽ bạn cũng đã từng sáng mở mắt ra chán ngán với công việc hiện tại, sao mình phải làm quần quật mà không có chút niềm vui nào hết vậy, sao làm mãi mà thu nhập vẫn thấp…Hàng vạn trăn trở, suy nghĩ nỗi đau cho 2 từ “Công việc”. Vì sao chúng ta phải trải qua những cảm xúc lên xuống thất thường với công việc của chính mình như vậy? Vì đó là cách cuộc đời thử thách bản lĩnh của chúng ta. Chúng ta kiếm sống mưu sinh để nuôi thân mình, gia đình mình, những người mình thân yêu sẽ không tránh khỏi những lần lòng tham nổi lên che mờ cái nhìn đúng đắn. Ngay cả khi tìm được công việc mình yêu thích, có thu nhập, lợi mình lợi người cũng sẽ có những lúc chúng ta chán trường, muốn buông bỏ vì khó khăn, sóng gió là điều không thể tránh khỏi. Vì vậy trong Bát chánh đạo mới nói đến thực hành Chánh mạng. Chánh mạng là sự sinh sống, việc mưu sinh chánh đáng bằng nghề nghiệp lương thiện, không hại người, hại vật; sống Chánh mạng, còn dạy con người không tham lam, ích kỷ… Chánh mạng vẫn dựa trên 5 giới cơ bản của Đạo Phật - Không sát sinh - Không tà dâm - Không nói dối - Không trộm cắp - Không uống rượu, nghiện ngập Một công việc đoạn diệt được cả tham, sân, si trong đời sống thường ngày có lẽ là điều không thể. Nhưng không đoạn diệt được không có nghĩa là chúng ta không chuyển hóa được. Chúng ta vẫn có thể làm nhiều thứ để hòa hợp công việc với cái tâm của mình để có sự bình an. Chỉ đơn giản chúng ta có muốn hay không, muốn rồi có chịu hành động và hành động rồi có chấp nhận được những trận cuồng phong có thể dập tơi tả mình hay không. Vì Con đường chính bao giờ cũng dài hơn con đường tắt. Thực hành Chánh mạng chính là thực hành sự tâm huyết với công việc mình chọn, thực hành lòng từ bi của mình với mọi người, thực hành nhận biết và chuyển hóa tham lam, giận dữ, mê muội trước những cám dỗ. Danh lợi đến rồi danh lợi đi Ham chi một chút nhất hay nhì Đêm nằm thao thức tâm điên đảo Hơn thua tranh chấp nhọc công lao

Trong cuộc sống, mỗi hành động, suy nghĩ có ý thức của chúng ta đều đem đến một kết quả, ví dụ: vỗ tay sẽ thành tiếng, ôm ai đó thật ấm áp tự nhiên tạo sự kết nối bền chặt với đối phương,... Mọi biểu hiện của sự sống đều là kết quả của mỗi cá nhân tạo ra thông qua cử chỉ, hành động (thân), lời nói (khẩu), và suy nghĩ, cảm nhân (ý). Vì vậy mới có những thuật ngữ trong Đạo Phật là thân nghiệp, khẩu nghiệp và ý nghiệp. Trong Bát Chánh Đạo (nằm trong Đạo đế) – 8 cách để sống hạnh phúc, tiếp nối Chánh ngữ là Chánh nghiệp. Chánh nghiệp là nói đến sự thanh tịnh của thân nghiệp. Chánh nghiệp là việc làm chân chính, đúng đắn, phù hợp với lẽ phải, lợi cho mình, lợi cho người. Từ đó đem đến hạnh phúc từ tâm cho mình và cho mọi người. Chánh nghiệp giống như tiêu chuẩn để mỗi người tự thấy hành động của mình chưa tốt thì sửa, việc làm của mình mang đến tiếng cười an yên cho nhiều người, hay có thể là những nghĩa cử cao đẹp san sẻ nỗi khổ với người khác thì tiếp tục phát huy. Chánh nghiệp gói gọn trong 4 giới thuộc ngũ giới cơ bản của Đạo Phật - Không sát sinh - Không trộm cắp - Không tà dâm - Không dùng rượu hay chất gây nghiện Bốn trong số năm giới căn bản này đã được thực hành nghĩa là bạn đang sống trong Chánh nghiệp. Việc thực hành chánh nghiệp, một cách đơn giản nhất, được hiểu là bạn phát triển đạo đức và nhân cách. Thực hành Chánh nghiệp sẽ giúp bản thân suy xét hậu quả, mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng đến người khác của những hành động tàn nhẫn để né tránh. Lời nói luôn đi kèm với hành động mới thật sự ý nghĩa. Thực hành nói lời yêu thương chân thành – Chánh ngữ phải tiếp nối với hành động, việc làm chân chính – Chánh nghiệp. “Ta hay chê rằng cuộc đời méo mó Sao ta không tròn ngay tự trong tâm”

BẠO HÀNH LỜI NÓI “Cái đồ ngu, biến đi cho khuất mắt ta!” “Tôi ghét cô, cái đồ dơ bẩn!” “Con hoang như mày thì biết cái gì mà lên tiếng!” “Ngậm cái mồm lại” … Có thể bạn đã từng nghe đến bạo hành thể chất, bạo hành tình dục và khi nói đến bạo hành bạn sẽ dễ liên tưởng đến nạn nhân bị tổn hại về mặt thể xác rồi ảnh hưởng đến mặt tinh thần. Nhưng có một loại bạo hành, nó ngấm ngầm gây tổn thương tinh thần mà chính nạn nhân không nhìn thấy ngay được mức độ nghiêm trọng của vết thương, hay nhận biết rằng mình đang bị ngược đãi cho đến khi họ lâm vào tình trạng rối loạn tâm lý trầm trọng. Đó chính là bạo hành lời nói. Hiện nay có rất nhiều em bé lớn lên sống thu mình, khép kín, thậm chí trầm cảm chỉ vì những lời chửi mắng của bố mẹ dành cho chúng. Ngay cả những lời cải vã của bố mẹ cũng tác động rất xấu đến sự nhận thức của trẻ về một gia đình, chúng sẽ trở nên sợ hôn nhân và sợ luôn cả việc có con. Hoặc có thể chúng kết hôn và đối xử với bạn đồng hành của mình tệ như cách bố mẹ chúng đã giao tiếp với nhau. Suy ngẫm thật kĩ thì chính những lời nói cay đắng của bản thân chúng ta khi tức giận cũng sẽ có sức công phá rất lớn, tạo nên vụ bạo hành lời nói nghiêm trọng cho người khác mà chúng ta không hề hay biết. Cuộc sống này, cảm xúc giận dữ là điều không thể tránh khỏi, nhưng điều quan trọng là nhận biết nó để chuyển hóa, chứ đừng để cơn giận gây nên vụ nổ “lời nói” bắn tỉa trái tim người khác một cách đau thương. Khi bạn tuyệt vọng, gục ngã, một câu nói, lời động viên hay chỉ cần một dòng chữ trong trang sách nào đó cũng có thể vực bạn dậy một cách phi thường. Một lời chia sẻ hay thật tâm từ các vị tiền bối sẽ giúp bạn vỡ òa ra nhiều thứ tuyệt vời trên cuộc đời này. Một lời nói của mẹ “Mệt quá thì về nhà, có mẹ đây” khiến bạn cảm thấy mình rất may mắn, hạnh phúc vô cùng, vững tin bước tiếp chặng đường của mình. Một lời khuyên thật lòng từ một người bạn được nói bằng cả tình yêu thương, đúng thời điểm có thể giúp bạn tỉnh ngộ về việc làm chưa đúng của mình. Một lời nói san sẻ từ người vợ, người chồng cũng có thể giúp đối phương vơi đi mệt mỏi vì những bộn bề cuộc sống. … “Giữ gìn kiểm soát Lời người Đừng vì nóng giận để rồi nói sai Lời đừng nói ác, hại ai Nói lành, nói thiện miệt mài tu thân.” Trong Bát chánh đạo – 8 cách để sống an yên, tự tại có 8 phần, mỗi phần bổ trợ cho nhau, trong đó có một mắt xích là Chánh ngữ. Chánh ngữ là nói đúng sự thật, nói lời hòa hợp đoàn kết, nói lời có ích, có giá trị và đúng thời điểm. Lời nói là phương pháp để truyền thông với nhau – Truyền thông với chính mình và với người. Mình muốn được hạnh phúc, được an vui thì hãy tư duy rằng, bản thân muốn nghe điều lợi lạc thì hãy làm điều này với người khác. Thực hành Chánh ngữ có thể được luyện tập từng bước một, và dễ dàng thực hiện hơn cũng như bạn dễ nhận thấy sự thay đổi hơn so với 7 phần còn lại của Bát Chánh đạo. và khi có sự thay đổi tích cực nó sẽ ảnh hưởng tốt đẹp lên 7 phần đó. Lời nói có thể giết chết một tâm hồn, nhưng cũng có thể là những tia nắng sưởi ấm trái tim vô vọng, tạo sức mạnh chữa lành vết thương, và có khả năng truyền đi năng lượng tốt đẹp từ người này tới người khác. Bạn lựa chọn điều gì thì đều do bạn quyết định.