
Hosted by SABC News · EN
trufm News and Current Affairs. Brought to you by SABC News.

Izolo kulenkqubo ndaba, besikuphathele inqaku nalapho iSebe lezemfundo kwiMpuma Koloni liza kumilisela inkqubo yokubhaliswa kwabafundi kumabanga uGrade R, uGrade 1 kwakunye no Grade 8, kusetyenziswa ubuxhakaxhaka bale mihla bonxibelelwano. Le nkqubo ke iza kuvavanywa koomasipala abambhaxa iBuffalo City, iNelson Mandela nezithili iJoe Gqabi kwakunye ne-OR Tambo, ukusukela kunyaka ozayo. Sithe ke makhe sikrwece iSebe likhe lisinabisele banzi ngale nkqubo. U-Amanda Xhala uncokole nobambele njenge-Chief Education Specialist kwicandelo lolawulo lwezikolo kwiSebe, uYoliswa Matam...

UMasipala ombaxa iNelson Mandela Bay eMpuma Koloni, uwamkele umyalelo wenkundla ephakamileyo yaseGqeberha omalunga nokonyuswa kwerhafu yombane kunyaka-mali u2026/2027. Oku kulandela isicelo esingxamisekileyo seDA enkundleni, nexoxe ngelithi okukwenyuswa kwerhafu kwenziwe kulandela inkqubo ebineziphene yentatho nxaxheba yoluntu. INelson Mandela Bay ithi sele iqalile nokumilisela umyalelo wenkundla. Ukusabela kulo mba, uAmanda Xhala uthethe noyi-Senior Director: Retail - Electricity & Energy Directorate kumasipala iNMB, uDr Mvuleni Bukula...

Kuphinde kwakho iinguqu kubunkokheli beqela iMK Party. Lo mbutho ubhengeze ukuba obengusekela-mongameli wokuqala walo mbutho uGqirha John Hlophe ususiwe kwisikhundla sakhe. Endaweni yakhe kufakwe uDuduzane Zuma, nongunyana kamongameli walo mbutho uJacob Zuma. Usihlalo walo mbutho uNkosinathi Nhleko naye ususiwe kwesi sikhundla, ngethuba uNomsa Dlamini esusiwe njengosekela-nobhala jikelele. Ezi nguqu zivakaliswe ngulo mbutho kwindibano yawo nonondaba phezolo. U-Amanda Xhala uncokole nomhlalutyi wezopolitiko uHlumelo Xaba…

Lisekhona ithuba lokuba ubani oselungelweni angabhalisela unyulo oluzakuqhuba kwinyanga yeNkanga kulonyaka, nangona lempelaveki siphuma kuyo ibiyeyokugqibela yokubhalisa. Ikomishoni yonyulo ezimeleyo ithi uluntu luzakukwazi ukuqinisekisa iinkcukacha zalo ukuze lukwazi ukuvota. Kulo-Lwesihlanu siya kuye, umphathiswa worhulumente basemakhaya uVelenkosini Hlabisa, kulindeleke abhengeze ngokusesikweni umhla wokuvota, umhla wesine kwinyanga yeNkanga (4 November). U-Amanda Xhala uncokole nongusekela-manejala kwi-IEC eMpuma Koloni, uMasindi Mosehana...

Inkundla ephakamileyo yaseGqeberha iyalele umasipala ombaxa iNelson Mandela Bay eMpuma Koloni, ukuba ubuyisele uhlobo ebiqulunkqwe ngayo ngaphambili irhafu yombane, kutshintsho oluqale ngomhla wokuqala kuJuly, emva kokusiwa enkundleni ngumbutho weDA. Lo masipala ukwayalelwe ukuba ufumane imvume kwicandelo iNational Energy Regulator of South Africa zingaphelanga iintsuku ezingamashumi amathathu ukuze kwenziwe uhlengahlengiso kubume berhafu yombane. Ukuva banzi ngentsusa yoku, Amanda Xhala spoke to SABC reporter, Kim Daniels...

Onke amehlo ngoku ajonge kunyulo loomasipala apho abemi beli bezakuzikhethela ooceba babo noosodolophu abanqwenela ukuba babakhokhele, bafezekise izidingo zasekuhlaleni. Sithe makhe sijonge umsebenzi wezithembiso zonyulo, iimanifesto ukutsho. Ingaba zisasebenza ukukhuthaza iivoti zoluntu? Abanye bathi abasenamdla wokumamela ezizithembiso kuba oosopolitiki abazigcini izithembiso zabo. Ukushukuxa lo mba, uAmanda Xhala uncokole nomhlalutyi wezopolitiko, uSandile Swana...

Oomasipala abambhaxa, iNelson Mandela Bay nesixeko saseKapa, bachongwe liphulo elijongene nobume bezulu nophuhliso kwelizwekazi i-Afrika, iAfrican Climate and Development Initiative, iACDI, elikwiYunivesiti yaseKapa, ngokubambisana ne-arhente yophuhliso kwilizwe laseFrance, iAgence Française de Développement, iAFD ngamafuphi, nje ngoomasipala abambhaxa kweli ekuza kuphuhliswa, ze kumiliselwa kubo iinkqubo zale mihla zokuvavanya inkqubela esele yenziwe ekubeni oomasipala abambhaxa bakwazi ukumelana nokuguqu-guquka kobume bezulu. Oku ziinzame zokunceda ekuphawuleni ezona zinto ziphambili ekusebenzeleni ukucutha imisantsa, kusetyenziswa izixhobo zokucutha iimphuphuma, imbalela nokhukuliseko kwimimandla eselunxwemeni, neyimingcipheko aba masipala bambhaxa babini abajamelene nayo. U-Amanda Xhala uncokole banzi ngalo mba nolilungu lekomiti kasodolophu elijongene nempilo yoluntu kumasipala ombhaxa iNelson Mandela Bay, uThsonono Buyeye...

Urhulumente kazwelonke umilisele ikomiti equka amasebe karhulumente, ii-arhente kunye necandelo labucala ukumilisela isicwangciso sokuqubisana nomngeni wobonelelo lweenkonzo zamanzi oludodobeleyo koomasipala beli. Le komiti kunye nesi sicwangciso ziyingxenye yongenelelo lukarhulumente kazwelonke phantsi kuka-Operation Vulindlela, nonjongo yayo ikukukhawulezisa iinkqubo zikarhulumente zokusa iinkonzo kuluntu. U-Ayabonga Kekana uye wancokola apha enkqubeni nosekela mphathiswa wesebe lamanzi nogutyulo, uDavid Mahlobo...

Inyanga yeThupha yinyanga apho kuqatshelwa isigulo somhlaza wethunja, obizwa iAppendix Cancer. Injongo yoku kukunceda uluntu ukuze luwuqonde lomhlaza unqabileyo nothi ufumaneke sele konakele kwaye ubani engawulindelanga. Iingcali zempilo zithi abantu abaninzi azange beva ngalomhlaza de kube kanti ubachaphazele okanye ufunyaniswe kwisizalwane. UAyabonga Kekana uncokola nophuma kwi Dr B Talks, uGqirha Luvuyo Bayeni.

ICASA iphulaphule izimvo zoluntu ngemigaqo nkqubo egxile ekukhawuleziseni kokunikezelwa ngeenkqubo neziseko zonxibelelwano ezisebenzisa i internet. Ongumlawuli oyintloko kwicandelo le Association of Communications & Technology kwi ICASA, uNomvuyiso Batyi usicacisela banzi ngoku